نگهداشتن ادرار رفتاری رایج در مردان و زنان است که به دلایل اجتماعی، کاری یا نبود دسترسی به سرویس بهداشتی رخ میدهد. هرچند گاهی تاخیر در ادرار ضرری ندارد اما نگهداشتن مداوم و طولانی میتواند عواقب جدی برای سلامت ایجاد کند. تحقیقات سال 2025 بر فشار فیزیولوژیکی بر مثانه و مجاری ادراری در صورت نگهداشتن طولانی مدت ادرار تاکید دارند. به طوری که، مثانه برای ذخیره موقت ادرار طراحی شده است اما نگهداشتن طولانی مدت باعث کشش مکانیکی دیوارههای مثانه، اختلال در عملکرد عضلات و افزایش فشار بر کلیهها میشود. آگاهی از خطرات نگهداشتن ادرار در زنان و مردان برای پیشگیری از بیماریهای مجاری ادراری، عفونتها و سایر مشکلات ضروری است.
زمان خواندن: ۸ دقیقه
خطرات نگهداشتن ادرار چیست؟
به گزارش دکتر پرس به نقل از medicalnewstoday، نگهداشتن طولانی ادرار باعث افزایش خطر عفونتهای مجاری ادراری میشود؛ زیرا باکتریها زمان بیشتری برای تکثیر دارند. این نوع عفونتها در زنان شایعتر هستند؛ زیرا طول کوتاهتر مجرای ادراری اجازه میدهد باکتریها سریعتر به مثانه برسند. علائم این عارضه شامل سوزش هنگام ادرار، تکرار و ادرار کدر یا بدبو است.
علاوه بر عفونتها، نگهداشتن مداوم ادرار میتواند باعث اختلال عملکرد مثانه شود. کشش طولانی مدت عضلات مثانه باعث کاهش انعطافپذیری و تخلیه ناقص ادرار میشود که ممکن است منجر به احتباس مزمن ادرار گردد. نگهداشتن طولانی همچنین باعث افزایش خطر سنگ کلیه میشود؛ زیرا ادرار غلیظ شده و مواد معدنی به صورت کریستال در میآیند که در نتیجه درد شدید و آسیب به کلیه وارد میکنند.
جدول اثرات نگهداشتن ادرار بر سلامت
| اثر بر سلامت | توضیح | گروه در معرض خطر |
| عفونت مجاری ادراری | افزایش رشد باکتری در مثانه و مجاری ادراری | زنان و مردان، شایعتر در زنان |
| اختلال عملکرد مثانه | کاهش انعطاف عضلات مثانه و تخلیه ناقص | زنان و مردان، سالمندان بیشتر |
| سنگ کلیه | کریستالیزه شدن مواد معدنی در ادرار غلیظ | افراد با سابقه مشکلات کلیوی |
| احتباس ادرار | دشواری شروع یا حفظ جریان ادرار | مردان با بزرگی پروستات، زنان با پرولاپس لگن |
| مثانه پرکار | افزایش بی اختیاری و تکرر ادرار | زنان و مردان، کسانی که اغلب ادرار را نگه میدارند |
عوارض نگهداشتن ادرار
نگهداشتن مزمن ادرار میتواند عوارضی مانند عفونت، ضعف عضلات مثانه، آسیب کلیه و درد ایجاد کند. اثرات روانی مانند اضطراب و استرس نیز ممکن است به دلیل ناراحتی و نگرانی مداوم برای پیدا کردن سرویس بهداشتی رخ دهد. در زنان، عوارض اضافی شامل بیاختیاری ادرار، درد لگن و تشدید پرولاپس اندامهای تناسلی است. در مردان، انسداد ناشی از پروستات، درد و افزایش احتمال عفونت رخ میدهد.
عوارض نگهداشتن ادرار در زنان
زنان بیشتر در معرض عفونت و مشکلات مثانه هستند. نگهداشتن طولانی ادرار میتواند پرولاپس لگن را تشدید کند و منجر به احتباس یا نشت ادرار شود. نگهداشتن مداوم همچنین میتواند باعث سندرم درد مثانه شود که باعث ناراحتی در ناحیه تحتانی شکم و لگن میشود.
مطالعات جدید نشان میدهند زنانی که دائما ادرار خود را نگه میدارند در معرض افزایش احتمال سندرم مثانه پرکار هستند. رعایت هیدراتاسیون مناسب و ادرار به موقع برای پیشگیری ضروری است.
عوارض نگهداشتن ادرار در مردان
خطرات نگهداشتن ادرار در مردان چیست؟ در مردان، به ویژه افراد مسن، نگهداشتن طولانی ادرار ممکن است با بزرگی پروستات مرتبط باشد که خطر احتباس حاد ادرار را افزایش میدهد. احتباس حاد ادرار وضعیت دردناک و فوری است که نیاز به سوند گذاری دارد. نگهداشتن مزمن همچنین باعث ضعف عضلات مثانه و تشدید علائم انسداد مجاری ادراری میشود.
مردانی که به طور مداوم ادرار خود را نگه میدارند ممکن است در معرض عفونت و سنگ کلیه نیز قرار گیرند؛ به ویژه در صورت کم آبی. نگه داشتن مزمن باعث افزایش فشار بر مثانه و کلیهها میشود و مشکلات طولانی مدت ایجاد میکند.
نگهداشتن ادرار در خواب
نگهداشتن ادرار در طول شب، در حالی که اجتنابناپذیر است، میتواند فشار بر مثانه ایجاد کند و بی اختیاری ادرار و افزایش خطر عفونت را به دنبال داشته باشد. افرادی که مصرف مایعات را قبل از خواب محدود میکنند یا ادرار شبانه را به تعویق میاندازند، ممکن است خواب آنها مختل، تکرر ادرار شبانه و افزایش خطر عفونت را تجربه کنند.
بررسیهای پزشکی نشان میدهد که نگهداشتن کوتاه مدت شبانه بیضرر است اما باید از نگهداشتن مزمن ادرار در شب اجتناب کرد. هیدراتاسیون کافی و ادرار به موقع در عصر میتواند از مشکلات شبانه جلوگیری کند. در نتیجه خطرات نگهداشتن ادرار در خواب میتواند عوارض بلندمدت به همراه داشته باشد.
فواید نگهداشتن ادرار
نگهداشتن ادرار به طور محدود و کنترل شده میتواند عضلات مثانه را تقویت کرده و کنترل بر بی اختیاری ادرار را بهبود دهد. در تمرینات درمانی مثانه، افزایش تدریجی زمان بین ادرارها میتواند ظرفیت مثانه را بهبود دهد و علائم مثانه پرکار را کاهش دهد. با این حال، این فواید مشروط هستند و نگهداشتن طولانی و مزمن عوارض بسیار بیشتری نسبت به فواید دارد.
لذت نگهداشتن ادرار در زنان
برخی افراد، به ویژه زنان، تجربه حس کنترل یا لذت کوتاه مدت از نگه داشتن ادرار را گزارش کردهاند. این احساس ممکن است به دلیل توانایی کنترل مثانه و ایجاد یک حس تسلط موقت بر بدن ایجاد شود. در برخی مطالعات رفتاری، این پدیده به عنوان تجربهای ذهنی و فیزیولوژیکی که با احساس آرامش یا رضایت کوتاه مدت همراه است، توصیف شده است.
با این حال، نگه داشتن طولانی و مزمن ادرار ریسکهای پزشکی جدی دارد و میتواند باعث عفونتهای ادراری، اختلال عملکرد مثانه و مشکلات کلیوی شود. بنابراین، تجربه لذت کوتاه مدت نباید بهانهای برای رفتارهای ناسالم یا نگه داشتن مزمن ادرار شود و رعایت زمان مناسب ادرار و حفظ سلامت مجاری ادراری ضروری است.
بیشتر بخوانید: ۶ دلیل مهم برای مراجعه به اوروگاینکولوژیست
درمان درد ناشی از نگهداشتن ادرار
درد ناشی از نگهداشتن ادرار نشاندهنده کشش بیش از حد مثانه است. تخلیه کامل مثانه، اغلب در وضعیت نشسته یا آرام، اولین اقدام برای کاهش درد صورت میگیرد. کمپرس گرم یا داروهای ضد درد خفیف نیز ممکن است تسکین موقت ایجاد کنند. برای درد مکرر یا مزمن، مشاوره با پزشک متخصص ضروری است. درمانها شامل تمرینات مثانه، دارو برای شل کردن عضلات مثانه و در موارد شدید سوندگذاری یا جراحی برای اصلاح مشکلات ساختاری میشود.
برای نگه داشتن ادرار چه کنیم؟
بهترین روش برای پیشگیری از خطرات نگهداشتن ادرار این است که ادرار خود را به موقع تخلیه کنید و از نگه داشتن طولانی مدت آن خودداری نمایید. نگه داشتن مکرر ادرار باعث کشش بیش از حد دیوارههای مثانه و کاهش توانایی تخلیه کامل میشود، که خود یکی از عوامل مهم در بروز مشکلات مثانه و کلیه است.
در مواردی که مجبور به تاخیر در تخلیه ادرار به صورت کوتاه مدت هستید، بدن را در وضعیت راحت قرار دهید و عضلات لگن را شل کنید. نوشیدن آب کافی و رعایت هیدراتاسیون مناسب نیز به عملکرد طبیعی مثانه کمک کرده و از خطرات نگه داشتن ادرار جلوگیری میکند.
آیا نگه داشتن ادرار باعث فشار خون میشود؟
نگه داشتن طولانی ادرار میتواند فشار داخل مثانه و سیستم عصبی را افزایش دهد و به طور موقت فشار خون را کمی بالا ببرد. این وضعیت یکی از خطرات نگهداشتن ادرار است که افراد دارای بیماریهای قلبی یا فشار خون بالا باید نسبت به آن آگاه باشند.
تکرار مداوم این رفتار باعث ایجاد استرس جسمانی و روانی میشود و ممکن است به تدریج بر سلامت قلب و عروق تاثیر بگذارد. بنابراین، رعایت زمان مناسب ادرار برای کاهش خطرات نگهداشتن ادرار بسیار ضروری است.
چرا کودک ادرار خود را نگه میدارد؟
کودکان ممکن است به دلیل ترس، کمبود دسترسی به سرویس بهداشتی یا ناتوانی در کنترل کامل مثانه، ادرار خود را نگه دارند. این رفتار میتواند یکی از عوامل ایجاد خطرات نگه داشتن ادرار در کودکان باشد؛ زیرا فشار طولانی روی مثانه باعث مشکلات ادراری و عفونت میشود. در برخی موارد، نگه داشتن ادرار در کودکان ممکن است به دلیل مشکلات پزشکی مانند عفونت ادراری یا مشکلات عصبی باشد. والدین باید با صبر و آموزش کودک را تشویق کنند تا به موقع به دستشویی برود و خطرات نگهداشتن ادرار کاهش یابد.
اگر ادرار زیاد در مثانه بماند چه میشود؟
ماندن طولانی ادرار در مثانه باعث افزایش رشد باکتریها و افزایش احتمال عفونت میشود که یکی از مهمترین خطرات نگهداشتن ادرار است. همچنین ادرار غلیظ میتواند باعث تشکیل سنگ کلیه و ایجاد درد شدید شود.
نگه داشتن طولانی ادرار باعث کشیدگی و ضعف عضلات مثانه میشود و ممکن است به تخلیه ناقص یا احتباس مزمن منجر گردد. رعایت زمان مناسب ادرار و عادتهای بهداشتی صحیح، کلیدی برای پیشگیری از خطرات نگه داشتن ادرار است.
نتیجهگیری
در این گزارش به خطرات نگهداشتن ادرار در زنان و مردان پرداختیم. نگهداشتن گاهبهگاه ادرار به طور معمول بیضرر است اما نگهداشتن طولانی و مزمن خطرات جدی برای زنان و مردان دارد. عوارض شامل عفونت مجاری ادراری، اختلال عملکرد مثانه، سنگ کلیه و درد مزمن است. ادرار به موقع، هیدراتاسیون کافی و تمرینات مثانه کلید سلامت مجاری ادراری هستند. آگاهی از خطرات جنسیتی و مشاوره پزشکی هنگام بروز علائم میتواند از مشکلات طولانی مدت جلوگیری کند.
سوالات متداول
چه مدت میتوان ادرار را نگه داشت؟
معمولا ۲ تا ۴ ساعت بیخطر است اما بیشتر از این زمان، خطر عفونت و سنگ کلیه را بالا میبرد.
آیا نگهداشتن ادرار میتواند باعث آسیب دائمی مثانه شود؟
نگهداشتن مزمن ممکن است عضلات مثانه را ضعیف کند اما تاخیرهای گاهبهگاه آسیبی دائمی ایجاد نمیکنند.
آیا زنان بیشتر در معرض خطر هستند؟
زنان به دلیل آناتومی بیشتر در معرض عفونتاند اما مردان، به ویژه مسنترها، در معرض مشکلات احتباس ناشی از پروستات هستند.
چگونه درد ناشی از نگهداشتن ادرار را تسکین دهیم؟
ادرار در وضعیت آرام، کمپرس گرم و داروهای ضد درد خفیف کمککننده است. درد مداوم نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
آیا فوایدی برای نگهداشتن ادرار وجود دارد؟
نگهداشتن کوتاه مدت و کنترلشده میتواند عضلات مثانه را تقویت کند اما نگهداشتن مزمن و طولانی خطرناک است و توصیه نمیشود.
