به گزارش دکتر پرس به نقل از سایت paradisedentalllc، بوی بد دهان یا هالیتوزیس یکی از مشکلات شایع بهداشت دهان است که بیش از ۳۰ درصد افراد را تحت تاثیر قرار میدهد. این وضعیت میتواند به دلایل موقتی مانند مصرف غذاهای دارای سیر و ادویه زیاد یا به دلیل مشکلات مزمن دهان و دندان رخ دهد. آگاهی از علتها و روشهای پیشگیری میتواند به کاهش یا رفع این مشکل کمک کند و کیفیت زندگی و اعتماد به نفس فرد را بهبود دهد.
زمان خواندن: 9 دقیقه
پرسش و پاسخ درباره بوی بد دهان
بدبو شدن دهان که به آن هالیتوزیس (halitosis) نیز گفته میشود، رایجتر از چیزی است که فکر میکنید. این مشکل بیش از ۳۰ درصد جمعیت را تحت تاثیر قرار میدهد و ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد. به طور متوسط، مردم آمریکا سالانه بیش از ۳ میلیارد دلار صرف آدامس، خوشبوکنندهها و قرصهای تازهکننده نفس میکنند تا نفس تازهای داشته باشند. در ادامه به برخی از رایجترین سوالاتی که درباره بدبو شدن دهان وجود دارد، میپردازیم.

هالیتوزیس چیست؟
تعریف هالیتوزیس این است که بوی ناخوشایند یا بدی از دهان قابل تشخیص باشد و ممکن است پایدار شود. هالیتوزیس یک بیماری نیست و نشانهای از یک علت زمینهای است. بین بدبو شدن موقت و گاهبهگاه دهان و بدبو شدن مزمن تفاوت وجود دارد. بوی بد دهان به صورت موقت میتواند ناشی از خوردن غذاهایی با سیر زیاد یا طعمهای قوی دیگر باشد و به راحتی با یک آدامس نعنایی یا مسواک زدن برطرف میشود.
تفاوت بین هالیتوزیس فیزیولوژیک و پاتولوژیک چیست؟
هالیتوزیس زمانی استفاده میشود که بوی بد دهان علت مشخصی ندارد. در اکثر افراد، این حالت گاهبهگاه رخ میدهد و در صبحها بدتر است. هالیتوزیس پاتولوژیک زمانی استفاده میشود که بدبو شدن دهان ناشی از بیماری یا یک وضعیت پاتولوژیک یا نشانه آن باشد. هالیتوزیس فیزیولوژیک اغلب ناشی از فساد و تجزیهای است که در دهان اتفاق میافتد. این وضعیت از لایه سفید رنگی که روی زبان را میپوشاند ناشی میشود.
علت بوی بد دهان در صبح چیست؟
بدبو شدن دهان بیشتر در صبح شایع است و نوعی هالیتوزیس فیزیولوژیک است. به طور معمول با مسواک زدن، خوردن، نوشیدن یا استفاده از نخ دندان برطرف میشود. این مشکل ناشی از جریان کم بزاق در طول خواب است.
علت هالیتوزیس چیست؟
علت اصلی بدبو شدن دهان زمانی است که به اندازه کافی دندانها یا لثهها را مسواک نمیزنید و ذرات کوچک غذا در آن گیر میکنند که باعث جذب باکتریها و بدبو شدن دهان میشود. برای پیشگیری، باید روزی دو بار دندانهایتان را مسواک بزنید و مطمئن شوید که لثهها را نیز مسواک میکنید.
علت بوی بد دهان چیست؟
در اکثر موارد، بدبو شدن دهان در حفره دهان ایجاد میشود و اغلب ناشی از پوشش روی زبان، التهاب لثه/پریودنتیت یا ترکیبی از این دو است. بهداشت دهان ضعیف و پلاک دندانی همه در بدبو شدن دهان نقش دارند. پریودنتیت یک عفونت لثه است که میتواند بافت نرم و استخوانی که از دندانها حمایت میکند را از بین ببرد. اختلالات گوارشی نیز میتوانند باعث بدبو شدن دهان شوند، اگرچه این اتفاق بسیار نادر است.
چگونه میتوان بوی بد دهان (هالیتوزیس) را پیشگیری یا درمان کرد؟
بدبو شدن دهان اغلب ناشی از ذرات غذایی، سلولها، بزاق و خون است. بهترین راه برای پیشگیری از بدبو شدن دهان، شامل رعایت بهداشت دهان میشود. اگر روزی دو بار مسواک بزنید و روزانه از نخ دندان استفاده کنید، بهترین روش برای پیشگیری و همچنین برگرداندن حالت سالم لثهها و درمان پریودنتیت است.
آیا خشکی دهان میتواند باعث بدبو شدن دهان شود؟
بله، خشکی دهان یکی از عوامل شایع بوی نامطبوع دهان است. کاهش ترشح بزاق، به ویژه در شب یا در اثر مصرف برخی داروها، باعث میشود باکتریها راحتتر رشد کنند و بوی بد ساطع کنند. مصرف آب کافی و تحریک جریان بزاق با جویدن آدامس بدون قند میتواند تا حد زیادی این مشکل را کاهش دهد.
علاوه بر خشکی دهان، رعایت بهداشت دهان و مسواک زدن منظم همراه با نخ دندان، نقش مهمی در پیشگیری از بوی بد دارد. بررسی منظم دندانها و لثهها نیز میتواند به شناسایی مشکلات احتمالی کمک کند و از بوی مزمن دهان جلوگیری نماید.
آیا سیگار یا قلیان روی بوی بد دهان تاثیر دارد؟
قطعا؛ دخانیات باعث بوی نامطبوع دهان میشوند و سلامت دندانها و لثهها را کاهش میدهند. ترک سیگار یا قلیان یکی از موثرترین روشها برای بهبود بوی دهان و ارتقای سلامت دهان است.
علاوه بر ترک دخانیات، رعایت بهداشت دهان، استفاده منظم از مسواک و نخ دندان و شستشوی منظم دهان با آب، میتواند بوی ناشی از باکتریها و باقیمانده دخانیات را کاهش دهد. استفاده از دهانشویههای بدون الکل نیز در کوتاهمدت مفید است.
آیا بدبو شدن دهان میتواند نشانه بیماری جدی باشد؟
در برخی موارد نادر، بوی مزمن دهان میتواند نشانه مشکلات جدی مانند بیماریهای لثه، عفونتهای دهان، اختلالات گوارشی یا حتی دیابت باشد. اگر بوی دهان با رعایت کامل بهداشت ادامه داشته باشد، مراجعه به دندانپزشک یا پزشک ضروری است.
تشخیص زودهنگام مشکلات زمینهای کمک میکند از پیشرفت بیماری جلوگیری و درمان به موقع باعث بهبود بوی بد دهان شود. رعایت بهداشت دهان و بررسی منظم دندانها و لثهها از اقدامات پیشگیرانه مهم هستند.

استفاده از دهانشویهها چقدر مفید است؟
دهانشویهها میتوانند به کاهش باکتریها و ایجاد بوی تازه در دهان کمک کنند اما جایگزین مسواک و نخ دندان نیستند. استفاده منظم از دهانشویه همراه با مسواک زدن و نخ دندان، بیشترین اثر را در کنترل بوی دهان دارد.
دهانشویهها به ویژه برای افرادی که مشکلات لثه دارند یا نیاز به تازه نگه داشتن دهان در طول روز دارند مفید است. با این حال، تمرکز اصلی باید روی پاکسازی مکانیکی دندانها و زبان باشد تا علت اصلی هالیتوزیس رفع شود.
آیا رژیم غذایی بر بوی دهان تاثیر دارد؟
بله، مصرف زیاد قند، غذاهای فرآوری شده و مواد غذایی با بوهای شدید میتواند باعث رشد باکتریها در دهان و ایجاد بوی نامطبوع شود. انتخاب رژیم غذایی سالم و متعادل به کاهش رشد باکتریها کمک میکند و سلامت دهان را ارتقا میدهد.
مصرف میوهها و سبزیجات تازه، نوشیدن آب کافی و محدود کردن خوراکیهای پرقند و فرآوریشده، به پاکسازی طبیعی دهان و کاهش بوی بد آن کمک میکند. رعایت این نکات همراه با بهداشت دهان، بهترین نتیجه را خواهد داشت.
آیا مشکلات سینوس یا تنفسی میتوانند باعث هالیتوزیس شوند؟
بله، عفونتهای سینوس، بینی یا گلودرد مزمن میتوانند منبع بوی نامطبوع دهان باشند. ترشحات این نواحی باعث رشد باکتریها در دهان میشوند و بوی بد ایجاد میکنند. درمان عفونتهای سینوسی و مشکلات تنفسی، همراه با رعایت بهداشت دهان و شستشوی منظم آن، میتواند به طور قابل توجهی بوی بد دهان را کاهش دهد. پزشک یا دندانپزشک میتواند بهترین روش درمانی را پیشنهاد کند.
آیا تمیز کردن زبان در رفع بوی بد دهان واقعا موثر است؟
بله، پوشش سفید روی زبان محل تجمع باکتریهاست و تمیز کردن روزانه زبان باعث کاهش باکتریها و بهبود بوی دهان خواهد شد. استفاده از تمیزکننده زبان یا مسواک برای پاکسازی زبان توصیه میشود.
پاکسازی زبان همراه با مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان، اثر چشمگیری در پیشگیری از بوی بد دهان دارد. رعایت این روشها به صورت روزانه میتواند بوی دهان را تا حد زیادی کنترل کند.
آیا مصرف آب کافی باعث کاهش بوی دهان میشود؟
بله، آب کافی باعث افزایش جریان بزاق و شستشوی ذرات غذایی و باکتریها میشود و بوی دهان را کاهش میدهد. کمبود آب بدن و خشکی دهان، شرایطی را فراهم کرده که باکتریها راحتتر رشد کنند. نوشیدن آب به میزان کافی در طول روز، جویدن آدامس بدون قند و خوردن غذاهای آبدار به افزایش ترشح بزاق کمک میکند و باعث تازه نگه داشتن نفس میشود. این روش ساده یکی از موثرترین راهها برای پیشگیری از بوی دهان است.
آیا بوی بد دهان در صبح طبیعی است؟
بله، بوی صبحگاهی دهان طبیعی است و ناشی از کاهش جریان بزاق در طول خواب است. این نوع بوی دهان موقتی است و با مسواک زدن، خوردن صبحانه و نوشیدن آب رفع میشود.
برای کاهش بوی صبحگاهی، رعایت بهداشت دهان قبل از خواب، مسواک زدن دندانها و زبان، استفاده از نخ دندان و نوشیدن آب کافی توصیه میشود. این کارها باعث میشود صبحها نفس تازه و مطبوعی داشته باشید.

آیا مسواک زدن تنها کافی است یا باید نخ دندان هم استفاده کرد؟
مسواک زدن به تنهایی کافی نیست؛ استفاده منظم از نخ دندان بخشهای بین دندانی را تمیز میکند و از تجمع ذرات غذایی جلوگیری میکند که عامل اصلی بوی بد دهان هستند. ترکیب مسواک زدن روزانه با استفاده از نخ دندان، تمیز کردن زبان و شستشوی دهان، بهترین روش برای پیشگیری و کاهش بوی بد دهان است. این عادتها به سلامت دهان و لثهها نیز کمک کرده و از مشکلات مزمن جلوگیری میکند.
نتیجهگیری
اکثر موارد بوی بد دهان با رعایت بهداشت مناسب دهان و دندان قابل پیشگیری و درمان هستند. مسواک زدن دو بار در روز، استفاده از نخ دندان، و مراقبت منظم از زبان و لثهها، مؤثرترین روشها برای جلوگیری از هالیتوزیس هستند. در صورتی که مشکل ادامه پیدا کند، مراجعه به دندانپزشک برای بررسی علتهای احتمالی مزمن ضروری است.
سوالات متداول
آیا همه بوی بد دهان دائمی است؟
خیر، بسیاری از موارد موقتی هستند و پس از مسواک زدن، خوردن غذا یا استفاده از آدامس تازه رفع میشوند.
چه عواملی باعث بدبو شدن دهان میشوند؟
عوامل رایج شامل عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، تجمع پلاک، بیماریهای لثه، پوشش سفید روی زبان و گاهی بیماریهای گوارشی است.
چگونه میتوان از بدبو شدن دهان پیشگیری کرد؟
مسواک زدن دو بار در روز، استفاده از نخ دندان روزانه، شستشوی زبان و مراقبت از لثهها بهترین روشهای پیشگیری هستند.
آیا مراجعه به دندانپزشک لازم است؟
بله، در صورتی که بدبو شدن دهان مزمن باشد و با رعایت بهداشت دهان رفع نشود، دندانپزشک میتواند علتهای زمینهای را شناسایی و درمان مناسب را پیشنهاد کند.
آیا غذا یا نوشیدنی خاصی باعث بدبو شدن دهان میشود؟
بله، مصرف سیر، پیاز و بعضی ادویهها میتواند باعث بوی بد دهان به صورت موقت میشود.