علائم قبل از مرگ چیست؟ با وجود اجتنابناپذیری مرگ، این موضوع برای بسیاری از مردم ناراحتکننده است. بسیاری از ما اضطراب زیادی درباره مرگ داریم و صنعت بزرگی نیز حول محور ضد پیری، طول عمر و توسعه استراتژیهایی برای زندگی طولانیتر ایجاد شده است اما یک پرستار هاسپیس، سه مورد رایج را که قبل از مرگ در افراد مشاهده میکند، افشا کرده تا مردم کمتر از پایان زندگی بترسند.
آیا کنجکاو هستید بدانید این سه مورد چیست؟ ادامه مطلب را بخوانید تا متوجه شوید.
زمان خواندن: 8 دقیقه
نگرانی درباره مرگ
نگرانی درباره مرگ یا اضطراب از دست دادن عزیزان، بخشی طبیعی از تجربه انسانی است. تا ۱۰ درصد افراد تجربهای به نام اضطراب مرگ را دارند، که به ترس شدید از مردن اشاره دارد. تحقیقات نشان میدهند یکی از تجربیات منحصر به فرد انسانها، آگاهی از مرگ اجتنابناپذیر خودمان است. بسیاری از مطالعات در حال بررسی دلایل ترس از مرگ هستند.
عوامل موثر بر اضطراب مرگ
برخی عوامل میتوانند میزان شایع بودن اضطراب مرگ را تحت تاثیر قرار دهند؛ از جمله وضعیت تاهل، جنسیت و سن. اما مطالعات نشان دادهاند که سلامت جسمی و روانی و همچنین داشتن حس معنا در زندگی نیز نقش مهمی ایفا میکنند.
پرستاران مراقبتهای تسکینی که مراقبت پایان زندگی برای بیماران مبتلا به بیماریهای لاعلاج ارائه میکنند، مدتهاست تلاش کردهاند اضطراب افراد در این موضوع را کاهش دهند. همچنین افرادی به نام دوزهای مرگ وجود دارند که به مردم کمک میکنند تا با اجتنابناپذیری مرگ روبهرو شوند.
علائم قبل از مرگ چیست؟ یک پرستار آمریکایی هاسپیس (خدمات مراقبت تخصصی در اواخر عمر است که به بیماران مبتلا به بیماریهای صعبالعلاج و خانوادههایشان کمک میکند تا با آرامش و کیفیت زندگی بالاتر، مراحل آخر زندگی را پشت سر بگذارند) به نام جولی مک فادن حتی کتابی با عنوان «هیچ ترسی نیست: رمزگشایی مرگ برای زندگی کاملتر» نوشت تا تجربیات خود در مراقبت از بیماران در حال مرگ را ثبت کرده و اضطراب مردم را کاهش دهد.
مک فادن کتاب خود را بر اساس ۱۶ سال تجربهاش به عنوان پرستار هاسپیس نوشت. او در شبکههای اجتماعی با نام Nurse Julie شناخته میشود و تجربیات خود در مراقبت از بیماران در حال مرگ را در پلتفرمهایی مانند Tik Tok به اشتراک میگذارد، با میلیونها دنبالکننده که مطالب او را مشاهده میکنند.
مکفادن مجموعهای از پستها منتشر کرده است که شامل برخی از رایجترین عباراتی است که او هنگام مراقبت از بیماران هاسپیس شنیده است.
عشق، قدردانی و بخشش
مکفادن توضیح میدهد که قبل از مرگ، افراد به طور معمول عشق خود را نسبت به خانواده و دوستان بیان میکنند. آنها همچنین کلمات موثر قدردانی و حتی بخشش را به عزیزان خود منتقل میکنند.
انتخاب زمان خداحافظی توسط بیماران
مک فادن میگوید علاوه بر عبارات رایج بیماران در روزهای آخر، یک مورد دیگر نیز وجود دارد که او در طول سالها مشاهده کرده است. او بیان میکند که بیماران هاسپیس لحظه مناسب برای خداحافظی را خود انتخاب میکنند.
گاهی بیماران تصمیم میگیرند چه زمانی بمیرند
این موضوع از نظر علمی قابل توضیح نیست، اما مک فادن اشاره میکند که مواردی وجود دارد که بیمار تصمیم گرفته است چه زمانی خواهد مرد. در پادکست «Dr Karan Explores»، مک فادن این پدیده را توضیح داده است. مکفادن بیان میکند که برخی بیماران میگویند: «من بعد از این تاریخ میمیرم» یا منتظر گذر مناسبت خاصی مانند یک عروسی هستند تا بمیرند. به گفته مک فادن، این امر غیر معمول نیست.
مکفادن اضافه میکند که برخی افراد حتی تاریخ مرگ را به صورت دقیق انتخاب میکنند. به عنوان مثال، او یک بیمار را به یاد میآورد که به صورت فعال در حال مرگ نبود اما به او گفته بود که همان شب خواهد مرد. به گفته مک فادن، بیمار همان شب فوت کرد.
علائم قبل از مرگ (سه نشانه قطعی)
علاوه بر عبارات رایج و تجربیات دیگر که مک فادن در طول ۱۶ سال کار در مراقبت تسکینی مشاهده کرده است، او برخی رفتارها را نیز شناسایی کرد که نشان میدهد بیمار تنها ۲۴ ساعت تا مرگ فاصله دارد.
1- صدای خاص
یکی از مشاهداتی که مک فادن به اشتراک میگذارد، صدای خاصی است که بیماران قبل از مرگ ایجاد میکنند. مک فادن این صدا را خرخر مرگ مینامد. به گفته دانشمندان، صدای خرخر بخشی طبیعی از فرآیند مرگ است. این صدا نشان میدهد که بیمار در بلع یا سرفه مشکل دارد.
وقتی فرد توانایی انجام کارهایی مانند بلعیدن و سرفه کردن را از دست میدهد، مایعاتی مانند خلط و بزاق در گلو و مجاری هوایی جمع میشوند. صدای خرخر که مک فادن اشاره میکند، به همین جمع شدن مربوط است. هوایی که از میان مایعات جمع شده عبور میکند، باعث ایجاد این صدای غیرمعمول میشود.
مک فادن میگوید که در ۲۴ ساعت قبل از مرگ، شنیدن این صدا بسیار رایج بنظر میرسد. این صدا به ویژه برای خانوادههایی که کنار عزیزانشان هستند، ناراحتکننده است.
2- نفسهای طولانی
علائم قبل از مرگ چیست؟ تغییر دیگری که مک فادن در بیماران هاسپیس مشاهده میکند، تغییر در الگوی تنفس است. نفسها اغلب طولانیتر و کندتر از حالت معمول میشوند. مک فادن توضیح میدهد که این نوع نفس طولانی ممکن است به نظر برسد که بیمار چند ثانیه قبل از گرفتن نفس بعدی مکث میکند. نفسها میتوانند آنقدر طولانی شوند که عزیزان بیمار حتی فکر کنند عزیزشان از دنیا رفته است.
یک تغییر دیگر در تنفس که ممکن است در بیماران در حال مرگ مشاهده شود، نفس آگونال است. این نوع الگوی تنفسی میتواند به شکل هوس شدید برای نفس کشیدن ظاهر شود.
این الگوهای تنفسی متفاوت هستند؛ زیرا عملکرد نفس با تنفس واقعی متفاوت است. وقتی بدن اکسیژن لازم برای ادامه زندگی را دریافت نمیکند، این واکنشهای طبیعی ایجاد میشوند.
مک فادن تاکید میکند که نفس آگونال یکی از نشانههایی است که به طور معمول مشاهده میشود؛ وقتی بیمار به مرگ بسیار نزدیک است. اگرچه مغز هنوز فعال است اما برای دریافت اکسیژن بیشتر تلاش میکند. به گفته پژوهشگران، بیمار در این الگوهای تنفسی درد را تجربه نمیکند. با این حال، مشاهده این وضعیت برای عزیزان میتواند ناراحتکننده باشد.
3- نگاه مرگ
علائم قبل از مرگ چیست؟ علاوه بر صداهای غیر معمول و الگوهای تنفسی نامنظم، یک مشاهده دیگر که مک فادن به اشتراک میگذارد، نشانهای از آخرین لحظات زندگی بیمار است. او آن را نگاه مرگ مینامد.
اگرچه نام آن ترسناک است، اما طبق گفته مک فادن، نگاه مرگ آرامشبخشترین لحظه برای مراقبین است؛ هنگام همراهی با آخرین لحظات زندگی عزیزانشان. در لحظات آخر، بیماران ممکن است چشم یا دهان خود را باز نگه دارند. آنها هنوز تنفس میکنند و از نظر پزشکی زنده هستند اما در حالت بیهوش قرار دارند. مک فادن میگوید در این مرحله امکان بیدار کردن بیمار وجود ندارد.
چشمهای بیماران ممکن است مات و بدون تمرکز باشد، یعنی مشخص است که به چیزی نگاه نمیکنند. با این حال، حتی اگر بیمار هوشیاری کامل نداشته باشد، احتمالا هنوز میتواند صدای دیگران را بشنود و حتی حضورشان را احساس کند.
مرگ برای همه یکسان نیست
اگرچه این مشاهدات در بیماران ۲۴ ساعت آخر زندگی رایج است، مک فادن تاکید میکند که مرگ برای همه یکسان نیست. برخی بیماران سریع میمیرند، برخی دیرتر یا ناگهانی از دنیا میروند.
نتیجهگیری
مرگ پدیدهای طبیعی و اجتنابناپذیر است و هر فرد تجربهای منحصر به فرد از لحظات آخر زندگی خود دارد. طبق تجربه پرستار مک فادن، سه علامت رایج در ۲۴ ساعت پایانی زندگی شامل صدای خرخر، تغییرات الگوی تنفس مانند نفس آگونال و نگاه مرگ هستند.
این علائم برای خانوادهها ممکن است ناراحتکننده به نظر برسند اما خود بیماران درد یا ناراحتی شدید تجربه نمیکنند و حتی برخی لحظات پایانی میتواند آرامشبخش باشد. شناخت این نشانهها میتواند به آرامش خانوادهها و مراقبین کمک کند و ترس از مرگ را کاهش دهد.
سوالات متداول
علائم قبل از مرگ چیست؟
علائم شامل نفسهای کشیده و غیرطبیعی، صدای خرخر مانند در گلوی بیمار و نگاه خیره یا «نگاه مرگ» است.
صدای خرخر قبل از مرگ چیست؟
صدایی خرخر که ناشی از تجمع بزاق و خلط در گلو و مجاری تنفسی بیمار است و نشانهای از نزدیک شدن به مرگ محسوب میشود.
نفس آگونال چیست؟
نوعی الگوی تنفس که شامل مکثهای طولانی و تلاش برای گرفتن هوا است و معمولا نشاندهنده نزدیکی به مرگ به حساب میآید.
نگاه مرگ به چه معناست؟
چشمان بیمار در لحظات آخر ممکن است باز و خیره باشد. این حالت بیخطر است و برای مراقبین میتواند یک لحظه آرامشبخش باشد.
آیا همه افراد علائم مشابهی قبل از مرگ نشان میدهند؟
خیر، مرگ تجربهای فردی است و برخی بیماران سریع میمیرند؛ برخی آرامتر و برخی ممکن است ناگهانی فوت کنند.
