مدت زمان عمل برداشتن رحم چقدر است؟ برداشتن اندام تولیدمثلی زنان، یکی از رایجترین جراحیهایی است که به دلایل گوناگون از جمله فیبروم، خونریزیهای مزمن، آندومتریوز و برخی سرطانها انجام میشود. پیش از جراحی، بسیاری از بیماران نگران مدت زمان عمل و مراحل آن هستند. دانستن این موارد، علاوه بر کاهش استرس، در برنامهریزی دوران نقاهت نیز موثر است.
در این مقاله از دکتر پرس، مدت زمان جراحی در روشهای مختلف، عوامل موثر بر طول عمل و نکاتی درباره ریکاوری میپردازیم.
زمان خواندن: 5 دقیقه
زمان عمل برداشتن رحم چقدر است؟
مدت زمانی که این جراحی طول میکشد، به عوامل زیادی بستگی دارد. در حالت معمول، روند عمل بین 1 تا 3 ساعت انجام میشود. روشهای کمتر تهاجمی مانند لاپاراسکوپی یا عمل از طریق واژن به طور معمول سریعتر هستند؛ درحالیکه روش شکمی (باز) بیشتر طول میکشد.
در موارد پیچیده مثل وجود توده بزرگ، چسبندگی شدید یا سرطان، امکان دارد جراحی تا 4 ساعت زمان ببرد. علاوه بر این مدت، بیهوشی عمومی به طور معمول 30 تا 60 دقیقه بیشتر از زمان جراحی ادامه دارد.
مدت زمان مراحل مختلف عمل برداشتن رحم
زمان کل جراحی شامل چند مرحله است که هرکدام سهم مشخصی در طول عمل دارند:
1- بیهوشی و آمادهسازی (15 تا 30 دقیقه)
تیم بیهوشی وضعیت بیمار را پایدار میکند، داروی بیهوشی تزریق میشود و شرایط استریل اتاق عمل فراهم میگردد.
2- انجام جراحی اصلی (60 تا 120 دقیقه)
در این مرحله، جراح رباطها و بافتهای نگهدارنده را جدا کرده و اندام موردنظر را خارج میکند. میزان پیچیدگی این بخش تعیینکننده زمان نهایی است.
3- بخیه و کنترل خونریزی (20 تا 30 دقیقه)
پس از برداشت اندام، برشها بررسی شده و با بخیه یا منگنه بسته میشوند. در جراحیهای کمتر تهاجمی ممکن است از چسب جراحی استفاده شود.
4- انتقال به ریکاوری (30 تا 60 دقیقه)
بیمار تا زمان بازگشت نسبی هوشیاری تحت نظر قرار میگیرد. برش جراحی میتواند از ناحیه ناف تا استخوان شرمگاهی ایجاد شود یا به صورت افقی در بالای خط رویش مو قرار بگیرد. پس از پایان جراحی، این برشها با بخیه یا منگنه جراحی بسته میشوند.
تفاوت مدت زمان عمل برداشتن رحم در روشهای مختلف
1- روش شکمی (باز)
در این روش، برش بزرگتری روی شکم ایجاد میشود؛ به همین دلیل زمان انجام آن به طور معمول 2 تا 3 ساعت است. این روش برای بیمارانی که چسبندگی شدید یا تودههای بزرگ دارند بیشتر توصیه میشود؛ هرچند احتمال برخی عوارض برداشتن رحم مانند درد بیشتر، خونریزی و دوره نقاهت طولانیتر نیز در آن بالاتر است.
2- روش واژینال
در این تکنیک، جراحی از طریق واژن انجام میشود و به طور معمول سریعتر است. میانگین زمان عمل بین 1 تا 1.5 ساعت در نظر گرفته میشود.
3- هیسترکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک
در این روش کمتر تهاجمی، چند برش کوچک روی شکم ایجاد شده و ابزارهای ظریف وارد بدن میشوند. مدت زمان معمول 1.5 تا 2 ساعت است. دوران نقاهت در این روش کمتر است و احتمال برخی عوارض پایینتر خواهد بود.
جدول عوامل موثر بر طول مدت زمان جراحی برداشتن رحم
عوامل مختلفی میتوانند باعث کوتاهتر یا طولانیتر شدن عمل شوند:
| عامل موثر | توضیح |
| نوع جراحی | روشهای کمتر تهاجمی سریعترند؛ روشهای باز یا رادیکال زمان بیشتری میبرند |
| وسعت عمل | خارج کردن لولهها یا تخمدانها باعث افزایش زمان جراحی میشود. |
| چسبندگی یا جراحیهای قبلی | وجود چسبندگی ناشی از سزارین یا سایر عملها باعث افزایش دقت و زمان جراحی میشود. |
| سن و شرایط سلامت | بیماران با مشکلات قلبی، دیابت یا چاقی ممکن است روند طولانیتری داشته باشند. |
| تجربه جراح و امکانات اتاق عمل | مهارت جراح و تجهیزات پیشرفته میتوانند زمان عمل را کاهش دهند. |
وسعت عمل و تاثیر آن بر زمان جراحی
اگر تنها برداشت اندام اصلی انجام شود، عمل سریعتر پیش میرود. اما زمانی که تخمدانها، لولههای فالوپ یا بافتهای مشکوک نیز باید خارج شوند، جراحی زمان بیشتری به خود اختصاص خواهد داد. این موضوع همچنین میتواند بر عوارض برداشتن رحم اثر بگذارد؛ زیرا هر چه وسعت عمل بیشتر باشد، احتمال خونریزی و درد پس از عمل افزایش مییابد.
فرایند جراحی با هدف افزایش ایمنی و کاهش خونریزی طراحی شده است. جراح تلاش میکند آسیبی به بافتهای مجاور وارد نشود. پس از پایان کار، محل برش با بخیه یا چسب بسته میشود و بیمار برای بازگشت از بیهوشی به اتاق ریکاوری منتقل خواهد شد.
مدت زمان بستری پس از عمل برداشتن رحم
زمان عمل برداشتن رحم و مدت بستری پس از جراحی به روش انجام عمل بستگی دارد:
- جراحی باز: 3 تا 5 روز بستری
- لاپاراسکوپی یا واژینال: 1 تا 2 روز
نکته: در موارد سادهتر، ترخیص در همان روز عمل هم امکانپذیر است. طول بستری همیشه به وضعیت عمومی بیمار و احتمال بروز برخی عوارض برداشتن رحم مثل تب، خونریزی یا مشکلات ادراری بستگی دارد.
نتیجهگیری
مدت زمان برداشتن رحم بین 1 تا 3 ساعت است و روشهای کمتر تهاجمی سریعتر انجام میشوند. عواملی مانند چسبندگی، اندازه تودهها، بیماریهای زمینهای و تجربه جراح میتوانند در طولانی شدن عمل نقش داشته باشند. آشنایی با مراحل جراحی و مدت تقریبی آن، علاوه بر کاهش اضطراب، به برنامهریزی بهتر دوران نقاهت کمک میکند. همچنین انتخاب مرکز مجهز و جراح ماهر، خطر برخی عوارض برداشتن رحم مانند خونریزی، درد شدید یا عفونت را کاهش میدهد.
سوالات متداول
آیا مدت زمان هیسترکتومی رادیکال با نوع ساده متفاوت است؟
بله. نوع رادیکال به دلیل برداشت بافتهای بیشتری مانند بافتهای اطراف دهانه رحم زمانبرتر است.
آیا امکان کوتاهتر شدن مدت جراحی وجود دارد؟
در صورت انتخاب روش کمتر تهاجمی و انجام عمل توسط جراح باتجربه، زمان جراحی کاهش مییابد.
آیا طولانی شدن زمان جراحی خطرناک است؟
طولانی شدن بیش از حد میتواند احتمال برخی عوارض برداشتن رحم مانند خونریزی، عفونت و طولانی شدن بیهوشی را افزایش دهد.
آیا مدت زمان بیهوشی بیشتر از زمان جراحی است؟
بله. 30 تا 60 دقیقه بیشتر از خود جراحی ادامه دارد.
اگر بیمار چسبندگی شدید داشته باشد، مدت عمل چگونه تغییر میکند؟
چسبندگیها باعث سختتر شدن دسترسی جراح میشوند و زمان عمل را گاهی تا چند ساعت افزایش میدهند.
آیا میزان خونریزی در طول عمل بر مدت آن تاثیر دارد؟
بله. کنترل خونریزی میتواند چندین دقیقه یا حتی بیشتر به زمان جراحی اضافه کند.
