عمل برداشتن رحم یکی از جراحیهای مهم زنان است که میتواند روی بدن، هورمونها و حتی روحیه فرد تاثیر بگذارد. پس از جراحی، طبیعی است که احساس خستگی، ضعف یا بیقراری داشته باشید؛ اما تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم نقش حیاتی در تسریع بهبودی، کاهش عوارض و بازگشت سریع به زندگی عادی دارد. مصرف پروتئین، ویتامینها، مواد معدنی و فیبر کافی میتواند در ترمیم زخمها، تقویت سیستم ایمنی و حفظ سلامت گوارش بسیار موثر عمل کند.
مطالعات نشان میدهند زنانی که رژیم غذایی سالم و هدفمند بعد از عمل دارند، با مشکلات کمتری مواجه میشوند و به سرعت به زندگی روزمره بازمیگردند. در این مقاله از دکتر پرس، به راهنمای کامل تغذیه پس از عمل برداشتن رحم میپردازیم.
زمان خواندن: 7 دقیقه
اهمیت تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم
تغذیه بعد از عمل مانند سوخت برای بدن عمل میکند. وقتی بدن در حال ترمیم بافتها و بازسازی زخمها است، به پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی بیشتری نیاز دارد. استفاده از داروهای مسکن و کاهش تحرک ممکن است باعث کند شدن حرکات روده شود؛ بنابراین رژیم غذایی باید هم انرژی لازم را تامین کند و هم عملکرد دستگاه گوارش را بهبود دهد.
رعایت رژیم متعادل بعد از عمل باعث کاهش التهاب، پیشگیری از عفونت و تسریع بهبود میشود. در مقابل، تغذیه نامناسب میتواند باعث خستگی، ضعف عضلانی، یبوست و حتی افزایش وزن ناخواسته شود.
وعدههای کوچک و مکرر
بعد از جراحی، ممکن است سیری زودرس، تهوع یا سنگینی معده تجربه کنید. بهترین روش برای مدیریت این شرایط، خوردن چند وعده غذایی کوچک به جای سه وعده پرحجم است.این روش به تنظیم قند خون، کاهش تهوع و بهبود عملکرد رودهها کمک میکند.
آب مهمترین عامل در بهبود پس از عمل است. نوشیدن مایعات کافی به ترمیم بافتها، دفع مواد زائد، کنترل دما و پیشگیری از یبوست کمک میکند. حدود ۲.۷ لیتر مایعات روزانه توصیه میشود که شامل آب، سوپ، دمنوش و میوههای آبدار است. برای جلوگیری از نفخ و کمآبی، نوشیدنیهای شیرین، گازدار یا کافئیندار را محدود کنید. افزودن چند برش لیمو یا خیار به آب، طعم آن را تازه و دلپذیر میکند.
- هر ۲ تا ۳ ساعت یک وعده سبک بخورید.
- مصرف ماست یونانی با میوه و مغزیجات
- مصرف سوپ سبزیجات سبک
- استفاده از نان سبوسدار با مرغ یا بوقلمون کم چرب
- مصرف آب کافی و هیدراتاسیون
مواد غذایی مفید برای دوران نقاهت
انتخاب خوراکیهای مناسب بعد از عمل، روند بهبود را تسریع میکند، التهاب را کاهش داده و انرژی را افزایش میدهد. تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم، آنقدر مهم است که شما باید حتما به موارد زیر توجه داشته باشید. در جدول زیر به مواد غذایی مفید و مواردی که بهتر است پرهیز شوند، اشاره میکنیم:
| مواد غذایی مفید | مواد غذایی مضر |
| وعدههای کوچک و مکرر | غذاهای چرب و سنگین (سرخکردنی، فستفود) |
| مصرف آب کافی | نوشیدنیهای کافئیندار و گازدار |
| پروتئینهای کمچرب (مرغ، ماهی، تخممرغ، لبنیات کمچرب) | غذاهای پرنمک و فرآوری شده |
| میوهها و سبزیجات تازه | – |
| مواد غذایی ضد یبوست (آلو، انجیر، سیب با پوست و سبزیجات پخته) | – |
| غلات کامل و پرفیبر | – |
| منابع کلسیم و ویتامین D | – |
| مواد پریبیوتیک (موز، حبوبات، سیر، پیاز، کفیر) | – |
1- پروتئینها و منابع آن
پروتئینها برای ترمیم بافتها و بازسازی عضلات حیاتی هستند. بهترین منابع عبارتند از:
- مرغ و بوقلمون بدون پوست
- ماهی و غذاهای دریایی مثل سالمون یا تن
- تخم مرغ، لوبیا و عدس
- لبنیات کم چرب مانند ماست و شیر
در هنگام پخت گوشت پرندگان، پوست را جدا کنید تا چربی اشباع کاهش یابد. این موضوع، یکی از اصول مهم تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم است.
در ضمن، نمونه یک وعده پروتئینی سالم عبارتند از:
- ۸۰ گرم گوشت مرغ یا بوقلمون
- ۱۰۰ گرم ماهی پخته
- ۱ پیمانه حبوبات پخته
- ۱ یا ۲ عدد تخممرغ
2- میوهها و سبزیجات
میوهها و سبزیجات رنگی منبع ویتامین، فیبر و آنتیاکسیدان هستند و به کاهش التهاب و ترمیم سریعتر زخمها کمک میکنند.
- میوههای مفید: آلو، هلو، گلابی، کیوی، زردآلو
- سبزیجات مفید: کدو، فلفل دلمهای، اسفناج، بروکلی، کلمبروکسل، سبزیهای برگدار
3- مواد غذایی ضد یبوست
برای پیشگیری از یبوست بعد از عمل، فیبر و مایعات کافی مصرف کنید:
- میوههایی مثل آلو، سیب با پوست، انجیر
- سبزیجات پخته
- مواد پریبیوتیک مانند موز، حبوبات، سیر، پیاز، ماست خانگی، کفیر
- غلات کامل و فیبر
- غلات کامل انرژی بدن را تامین میکنند و حرکات روده را تنظیم میکنند:
- جو دوسر
- نان سبوسدار
- برنج قهوهای
- غلات چند دانه
- در ضمن، روزانه حدود ۲۵ گرم فیبر مصرف کنید و غلات تصفیه شده را کاهش دهید.
4- منابع کلسیم و ویتامین D
با تغییر هورمونها بعد از عمل، سلامت استخوان اهمیت بیشتری پیدا میکند. منابع کلسیم عبارتند از:
- شیر کمچرب
- ماست
- سبزیجات سبز تیره
- شیرهای گیاهی غنی شده
5- منابع ویتامین D
- نور آفتاب
- ماهیهای چرب مثل سالمون
- مکملهای تجویزشده توسط پزشک در صورت نیاز
- غذاها و نوشیدنیهای قابل پرهیز
غذاها و نوشیدنیهایی که باید از آنها پرهیز کنید
در دوران نقاهت پس از عمل برداشتن رحم، رعایت تغذیه مناسب تنها به مصرف مواد مغذی محدود نمیشود؛ گاهی پرهیز از خوراکیهای خاص به اندازه خوردن غذاهای سالم اهمیت دارد. برخی خوراکیها میتوانند باعث نفخ، یبوست یا کند شدن روند بهبودی شوند.
تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم، به ویژه حذف برخی مواد غذایی، نقش مهمی در سرعت بخشیدن به روند بهبودی دارد. در ادامه به مهمترین مواردی که باید تا بهبودی کامل مصرفشان محدود شود، اشاره میکنیم.
1- غذاهای چرب و سنگین
بعد از جراحی، دستگاه گوارش حساستر میشود و غذاهای سرخکردنی یا پرچرب ممکن است باعث نفخ، سنگینی یا حالت تهوع شوند. بهتر است از مصرف فستفود، سیبزمینی سرخکرده، گوشتهای پرچرب و پنیرهای چرب خودداری کنید. به جای آن، غذاهای سبک و بخارپز یا گریلشده مانند سوپ سبزیجات، مرغ بخارپز یا ماهی گریلشده را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
2- نوشیدنیهای کافئیندار و گازدار
نوشیدنیهایی مانند قهوه پر کافئین، نوشابههای گازدار و نوشیدنیهای انرژیزا میتوانند باعث تحریک دستگاه گوارش یا نفخ شوند. در هفتههای ابتدایی پس از عمل، بهتر است این نوشیدنیها را محدود کنید و به جای آن از آب، دمنوشهای گیاهی و آبمیوه طبیعی استفاده کنید. همچنین مصرف الکل در این دوران به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
3- غذاهای پرنمک و فرآوریشده
مصرف زیاد نمک و غذاهای فرآوریشده میتواند منجر به تورم و احتباس آب شود که در روند بهبودی پس از عمل مشکلساز است. بهتر است مصرف سوسیس، کالباس، چیپس و غذاهای کنسروی را به حداقل برسانید. برای طعمدهی میتوانید از ادویههای طبیعی مانند زردچوبه، زنجبیل و سبزیجات معطر استفاده کنید.
نتیجهگیری
تغذیه بعد از عمل برداشتن رحم نقش مهمی در تسریع بهبود، کاهش عوارض و حفظ سلامت عمومی بدن دارد. مصرف پروتئینهای کمچرب، میوهها و سبزیجات تازه، غلات کامل، فیبر کافی و مایعات مناسب، باعث بازگشت سریعتر به زندگی عادی، بهبود خلق و خو و کیفیت زندگی میشود. رعایت رژیم غذایی متعادل، همراه با توصیه پزشک یا متخصص تغذیه، مسیر بهبودی را هموارتر میکند.
سوالات متداول
بعد از عمل برداشتن رحم چه غذایی بهتر است مصرف شود؟
وعدههای کوچک و مغذی شامل پروتئینهای کمچرب، میوهها و سبزیجات، غلات کامل و مواد ضد یبوست توصیه میشود.
چه مدت بعد از عمل میتوان به رژیم عادی برگشت؟
بهطور معمول ۴ تا ۶ هفته طول میکشد تا به رژیم غذایی عادی برگردید، البته با نظر پزشک میتوانید زودتر شروع کنید.
آیا مکملهای غذایی لازم هستند؟
بسته به وضعیت بدن و میزان تغذیه، پزشک ممکن است مکملهای کلسیم، ویتامین D یا پروتئین را توصیه کند.
چه نکاتی برای جلوگیری از یبوست بعد از عمل مهم است؟
مصرف مایعات کافی، مواد غذایی پرفیبر، وعدههای کوچک و فعالیت سبک مانند پیادهروی کمککننده است.
