تاری دید صبحگاهی یکی از مشکلات شایع است که بسیاری از افراد تجربه میکنند. این حالت ممکن است یک یا هر دو چشم را درگیر کند و با چند بار پلک زدن یا مالیدن چشمها بهبود مییابد. با این حال، در برخی موارد، تاری دید صبحگاهی میتواند نشانهای از مشکلات پزشکی یا چشمی جدی باشد. از خشکی ساده چشم گرفته تا بیماریهایی مانند دیابت یا اختلالات قرنیه، علل متنوعی میتوانند باعث این مشکل شوند. شناخت علت تاری دید صبحگاهی، اولین گام برای درمان صحیح و پیشگیری از عوارض آن است.
زمان خواندن: ۶ دقیقه
علت تاری دید صبحگاهی چیست؟
خشکی چشمها
اشکها نقش تغذیه و محافظت از چشمها را حتی در طول شب دارند. اگر اشکها روی قرنیه خشک شوند، هنگام بیدار شدن ممکن است دید شما تار باشد. خوشبختانه چند بار پلک زدن وضوح دید را بازمیگرداند.
آلرژیهای چشمی
گرد و غبار، پر حیوانات خانگی یا حتی پودر لباسشویی میتواند چشمها را در طول شب تحریک کند. آلرژیها باعث تورم، خارش و خشکی چشمها شده و تاری دید صبحگاهی ایجاد میکنند. کاهش قرارگیری در معرض آلرژنها باعث بهبود دید و راحتی چشمها میشود.
خوابیدن روی شکم
فشردن صورت به بالش میتواند باعث سندرم افتادگی پلک شود که در آن پلکها انعطافپذیری خود را از دست میدهند. علائم صبحگاهی شامل اشکریزی، سوزش و تاری دید است که در مردان میانسال یا افراد دارای اضافه وزن شایعتر است.
دیستروفی فوکس
این بیماری ارثی باعث تورم قرنیه در طول خواب میشود و به تاری دید صبحگاهی منجر میگردد. علائم از سن ۵۰ سالگی شروع شده و به تدریج پیشرفت میکنند؛ به ویژه در زنان.
داروهای مصرفی شبانه
آنتی هیستامینها، داروهای فشار خون یا داروهای خوابآور ممکن است تولید اشک را کاهش دهند. مصرف این داروها قبل از خواب میتواند باعث خشکی و تاری دید صبحگاهی شود.
خوابیدن با لنزهای تماسی
استفاده از لنزهای تماسی در طول شب مانع جریان طبیعی اکسیژن به قرنیه میشود. کاهش اکسیژن باعث خشکی، تحریک، تورم و حتی خراشهای سطح چشم میگردد.
مصرف الکل قبل از خواب
حتی یک یا دو نوشیدنی الکلی میتواند بدن و چشمها را کم آب کند. الکل به عنوان یک ماده ادرارآور عمل کرده و باعث کاهش تولید اشک و خشکی چشمها در صبح میشود.
نوسانات قند خون
هم کاهش و هم افزایش قند خون میتوانند بهطور موقت روی تمرکز چشمها اثر بگذارند. تغییرات مایعات در لنز و شبکیه باعث تاری دید میشوند. افزایش طولانی مدت قند خون نیز میتواند نشانه اولیه دیابت باشد.
انسداد غدد چربی پلک
غدد میبومین در پلکها مسئول تولید روغنهایی هستند که سطح اشک را تثبیت و چشمها را مرطوب نگه میدارند. انسداد یا ترشح بیش از حد این غدد باعث اختلال در تعادل اشک و تاری دید صبحگاهی میشود.
خوابیدن زیر پنکه یا کولر
هوای خشک ناشی از پنکه یا کولر میتواند باعث کاهش رطوبت محیط و خشکی چشمها در طول شب شود؛ حتی زمانی که پلکها بسته هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تاری دیدی که بعد از پلک زدن یا مالیدن چشمها برطرف میشودف به طور معمول بیخطر است. همچنین تاری دید پایدار، بدون علت واضح یا رو به وخامت نیاز به بررسی توسط چشمپزشک دارد.
در صورت بروز مشکلات زیر، حتما به پزشک مراجعه کنید:
علائم هشداردهنده سکته
تاری دید ناگهانی صبحگاهی همراه با سرگیجه، لکنت زبان یا بیحسی ممکن است نشانه سکته باشد. در چنین شرایطی فورا با اورژانس تماس بگیرید.
ضربه یا آسیب سر
ضربه به سر میتواند باعث تاری دید صبحگاهی شود، گاهی چند ساعت پس از آسیب. سایر علائم شامل تهوع، سردرد، عدم تعادل و زنگ گوش است. مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
روشهای تشخیص تاری دید
- تشخیص آلرژیها: چشمهای قرمز، خارشدار و آبکی میتوانند نشاندهنده آلرژی باشند. قطرههای چشمی تجویزی میتوانند به سرعت علائم را کاهش دهند.
- معاینات کامل چشم: اندازهگیری دقت بینایی و بررسی قرنیه، شبکیه و عصب بینایی میتواند دلایل تاری دید صبحگاهی را مشخص کند.
- معاینات با گشاد کردن مردمک: قطرههای خاصی برای باز کردن مردمک استفاده میشوند تا پزشک بتواند وضعیت داخلی چشم را بررسی کند.
- تست تولید اشک: اندازهگیری مقدار اشک و زمان تبخیر آن برای تشخیص خشکی چشم و برنامه درمانی موثر.
- آزمایش قند خون: در صورت همراهی تاری دید با خستگی، گرسنگی یا تکرر ادرار، آزمایش قند خون برای تشخیص دیابت یا هیپوگلیسمی انجام میشود.
راهکارهای درمانی و پیشگیری
درمان دیستروفی فوکس
پزشک ممکن است قطرههای مخصوص برای کاهش تورم قرنیه تجویز کند تا وضوح دید در طول روز بهبود یابد.
داروهای ضد آلرژی
آنتیهیستامینهای خوراکی میتوانند علائم آلرژی را کاهش دهند اما ممکن است خشکی چشم ایجاد کنند. قطرههای ضد آلرژی تجویزی چشم به کاهش تاری دید کمک میکنند بدون اینکه خشکی ایجاد کنند.
قطرههای مرطوبکننده
استفاده از قطرههای مرطوبکننده قبل از خواب یا هنگام بیداری از خشکی چشم جلوگیری کرده و تاری دید صبحگاهی را کاهش میدهد.
هیدراته ماندن
مصرف آب کافی در طول روز باعث تولید اشک مناسب میشود و تاری دید صبحگاهی را کاهش میکند.
اجتناب از مصرف الکل شبانه
با حذف الکل قبل از خواب، از خشکی و کم آبی چشمها جلوگیری کنید. چای گیاهی جایگزین مناسبی است.
بهداشت اتاق خواب
شستشوی منظم رختخواب و گردگیری فضا، کاهش تماس با آلرژنها و استفاده از شویندههای ملایم میتواند راحتی چشم و وضوح دید صبحگاهی را افزایش دهد.
مراقبت از لنزهای تماسی
لنزها باید قبل از خواب حتما خارج شوند. شستشو و ضدعفونی روزانه لنز و قاب آن، از عفونت و خشکی چشم جلوگیری میکند.
وضعیت خواب
خوابیدن به پشت یا پهلو فشار روی پلکها را کاهش میدهد و خطر سندرم پلک افتاده و تاری دید صبحگاهی را کمتر میکند.
مدت زمان خواب
۷ تا ۸ ساعت خواب با کیفیت برای سلامت چشمها ضروری است. خواب ناکافی یا کم عمق باعث خشکی و تحریک چشمها میشود.
کنترل جریان هوا
از قرار گرفتن مستقیم باد پنکه یا کولر روی صورت خودداری کنید و در صورت نیاز از رطوبتساز استفاده کنید تا خشکی چشم کاهش یابد.
نتیجهگیری
تاری دید صبحگاهی مشکل رایجی است و به طور معمول خطری ندارد؛ اما اگر مداوم، شدید یا همراه با سایر علائم باشد، باید توسط چشم پزشک بررسی شود. رعایت نکات بهداشتی، مراقبت از چشم و خواب مناسب میتواند وضوح دید و راحتی چشمها را تضمین کند.
سوالات متداول
آیا تاری دید صبحگاهی همیشه نشانه بیماری است؟
خیر. به طور معمول ناشی از خشکی چشم، خوابیدن نامناسب یا مصرف برخی داروها است. فقط در صورت مداوم بودن یا همراه با علائم دیگر، باید بررسی شود.
آیا استفاده از لنزهای تماسی هنگام خواب خطرناک است؟
بله. خوابیدن با لنز، اکسیژنرسانی به قرنیه را کاهش میدهد و میتواند باعث تاری دید صبحگاهی، خشکی و حتی عفونت شود.
آیا دیابت میتواند باعث تاری دید صبحگاهی شود؟
بله. نوسانات قند خون باعث تغییر موقت تمرکز چشمها و تاری دید میشود و میتواند نشانه اولیه دیابت باشد.
چگونه میتوان از تاری دید صبحگاهی پیشگیری کرد؟
استفاده از قطره مرطوبکننده، رعایت بهداشت اتاق خواب، خواب کافی، حذف الکل قبل از خواب و عدم خوابیدن با لنزهای تماسی میتواند موثر باشد.
چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کرد؟
اگر تاری دید صبحگاهی ناگهانی همراه با سرگیجه، بیحسی، لکنت زبان یا سایر علائم شدید باشد، فورا باید به اورژانس مراجعه شود.
