بیماری های رایج زنان چیست؟ چرا زنان باید نگران سلامت خود باشند؟ در حالی که مشخص است برخی بیماریها مانند سرطان سینه زنان را بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار میدهند، چندین بیماری دیگر نیز وجود دارد که زنان در سراسر جهان را مبتلا میکند. در ادامه این مقاله از دکتر پرس، نگاهی داریم به برخی از مهمترین خطرات سلامتی که زنان به طور خاص باید مراقب آن باشند.
زمان خواندن: 8 دقیقه
بیماری های رایج زنان
در ادامه به 20 بیماری رایج زنان که آگاهی از آن ضروری است، اشاره میکنیم. اگر به سلامت خود فکر میکنید، این 20 مورد را در نظر داشته باشید.
بیماری قلبی و عروقی
در حالی که برخی این بیماری را بیماری مردان میدانند، بیماری قلبی و عروقی علت اصلی مرگ زنان در سراسر جهان است. سه عامل کلیدی خطر برای بیماری قلبی عبارتند از: سیگار کشیدن، کلسترول LDL بالا و فشار خون بالا. داشتن یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم، محدود کردن مصرف الکل و خودداری از سیگار کشیدن، همگی برای حفظ سلامت قلب توصیه میشوند.
دو بیماری که از بیماری قلبی ناشی میشوند، حمله قلبی و سکته هستند. علائم حمله قلبی شامل درد یا ناراحتی در قفسه سینه، درد پشت بالا، سوء هاضمه، سوزش سر دل، حالت تهوع یا استفراغ، خستگی شدید، ناراحتی در ناحیه بالاتنه و تنگی نفس است. سکته با ضعف ناگهانی، فلج یا بیحسی در صورت و اندامها، به ویژه در یک طرف بدن مشخص میشود.
سرطان معده
سرطان معده، سرطانی است که در معده شروع میشود. همچنین به نام سرطان گوارشی شناخته میشود و به صورت آهسته و در طول زمان رشد میکند و در مراحل اولیه علائم کمی دارد.
سرطان روده بزرگ (کولورکتال)
یکی از بیماری های رایج زنان، سرطان روده است. سرطان روده بزرگ، سرطانی است که در کولون یا رکتوم شروع میشود. کولون و رکتوم بخشی از دستگاه گوارش هستند. سرطان روده بزرگ دومین سرطان شایع زنان در سراسر جهان است.
پوکی استخوان
پوکی استخوان بیماری استخوانی است که خطر شکستگی را افزایش میدهد. برخی عوامل خطر شناخته شدهاند، از جمله سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی شکستگی و زن بودن. بنیاد ملی پوکی استخوان آمریکا گزارش میدهد که خطر شکستگی لگن در زنان برابر با مجموع خطر ابتلا به سرطانهای سینه، رحم و تخمدان است.
آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم دفاع طبیعی بدن دچار اختلال شده و شروع به حمله به مفاصل میکند و باعث التهاب و درد میشود. همانطور که BMC Med اشاره میکند، این بیماری نسبتا شایع است و زنان را بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار میدهد (حدود ۳ به ۱).
سرطان سینه
سرطان سینه شایعترین نوع سرطان در زنان در کشورهای توسعه یافته و کمتر توسعه یافته است. در سال ۲۰۲۲، تخمین زده شد که حدود ۶۷۰ هزار زن به دلیل سرطان سینه فوت کردهاند.
سرطان ریه
یکی از بیماری های رایج زنان، سرطان ریه است. سرطان ریه که در سلولهای ریه ایجاد میشود، شایعترین سرطان در جهان محسوب میشود. این سرطان پس از سرطان سینه و روده بزرگ، شایعترین سرطان در زنان است.
سرطان تخمدان
بر اساس گزارش خدمات ملی سلامت بریتانیا، سرطان تخمدان یکی از شایعترین انواع سرطان در زنان است. تخمدانها در پایین شکم قرار دارند و محل ذخیره تخمک زنان هستند. این نوع سرطان بیشتر زنان بالای ۵۰ سال را تحت تاثیر قرار میدهد؛ اگرچه امکان ابتلا قبل از این سن نیز وجود دارد.
افسردگی
افسردگی حالتی است که فراتر از احساس غم است و میتواند بر طرز تفکر، تغذیه و خواب فرد تاثیر بگذارد. زنان میتوانند به ویژه هنگام بارداری یا پس از زایمان، قبل از عادت ماهانه و در دوران پیش یائسگی به افسردگی حساس باشند. این بیماری سومین عامل بیماری در جهان و مهمترین علت بار بیماری در زنان است.
ایدز (HIV/AIDS)
این ویروس از طریق برخی مایعات بدن منتقل میشود و سیستم ایمنی بدن را مورد حمله قرار میدهد و مبارزه با عفونت و بیماری را دشوار میکند. طبق گزارش UNAIDS، بیش از ۳۹ میلیون نفر در سراسر جهان در سال ۲۰۲۲ با HIV زندگی میکردند که ۵۳ درصد آنها زنان و دختران بودند.
بیماری آلزایمر
یکی از بیماری های رایج زنان، آلزایمر است. بیماری آلزایمر نوعی زوال عقل است که حافظه، تفکر و رفتار فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری به صورت تدریجی ایجاد میشود و با گذشت زمان بدتر میشود. TIME گزارش میدهد که احتمال ابتلای زنان در طول زندگی به آلزایمر ۱ به ۶ است؛ در حالی که آمار مردان ۱ به ۱۱ را نشان میدهد.
دیابت
دیابت بیماریای است که در آن قند خون فرد بسیار بالا است؛ زیرا بدن یا انسولین کافی تولید نمیکند یا نمیتواند از انسولین تولید شده به خوبی استفاده کند. انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده تولید میشود و به تبدیل قند غذا به انرژی کمک مینماید. در سال ۲۰۱۴، ۴۲۲ میلیون نفر به دیابت مبتلا بودند. بین سالهای ۱۹۷۱ تا ۲۰۰۰، تفاوت در نرخ مرگ بین زنان مبتلا به دیابت و زنان غیر مبتلا بیش از دو برابر شد.
مولتیپل اسکلروزیس (MS)
مولتیپل اسکلروزیس بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به مغز و نخاع حمله میکند. زنان تا سه برابر بیشتر احتمال دارد به این بیماری مبتلا شوند. از نظر بیماریهای عصبی ناتوانکننده، MS شایعترین بیماری در میان بزرگسالان جوان در سراسر جهان است.
بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
اگر شما زن هستید و سیگار میکشید، در معرض ابتلا به COPD یا بیماری مزمن انسدادی ریه هستید. این بیماریها شامل آمفیزم، برونشیت مزمن، آسم مقاوم و برخی انواع برونشکتازی میشود. همچنین این بیماری سومین عامل مرگ و میر در جهان در سال ۲۰۱۹ بوده و زنان را سریعتر و شدیدتر از مردان تحت تاثیر قرار میدهد.
سرطان کبد
یکی از بیماری های رایج زنان، سرطان کبد است. سرطان کبد، سرطانی است که در سلولهای کبد ایجاد میشود. عوامل خطر شامل مصرف بیش از حد الکل و عفونت مزمن با هپاتیت B یا C است.
بیماری سلیاک
بیماری سلیاک وضعیتی است که سطح روده کوچک که مواد مغذی را جذب میکند؛ به دلیل گلوتن موجود در غذا، آسیب میبیند. با گذشت زمان، روده قادر به جذب مواد مغذی مهم از غذا نمیشود و منجر به بروز علائم مختلف میگردد. بیماری سلیاک یکی از شایعترین بیماریهای مزمن در سراسر جهان است. علاوه بر این، تا ۷۰ درصد مبتلایان به این بیماری زن هستند.
لوپوس
لوپوس بیماری مزمنی است که ناشی از التهاب در بدن است. حداقل پنج میلیون نفر در جهان به نوعی از لوپوس مبتلا هستند و زنان در سنین باروری بیشترین شیوع این بیماری را دارند.
کم کاری تیروئید
روزنامه Woman’s Day گزارش میدهد که حدود ۱۰ درصد زنان به نوعی از کم کاری تیروئید مبتلا هستند. کم کاری تیروئید زمانی رخ میدهد که بدن هورمون تیروئید کافی ندارد. علائم شامل خستگی، ضعف، افزایش وزن یا دشواری در کاهش وزن، موهای خشک و زبر، پوست خشک و زبر و کدر، و ریزش مو است.
پرکاری تیروئید
پرکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که بدن بیش از حد هورمون تیروئید تولید میکند. علائم پرکاری تیروئید شامل اضطراب یا عصبانیت، ضربان قلب سریع، لرزش دست، کاهش وزن و مشکلات خواب است. بر اساس گفته وب سایت You and Your Hormones، ۲ درصد زنان به پرکاری تیروئید مبتلا هستند.
نتیجهگیری
در این مقاله به 20 نوع از بیماری های رایج زنان اشاره کردیم که ممکن است سلامت آنها را تهدید کند. زنان در طول زندگی با مجموعهای از ریسکها و بیماریهایی مواجه هستند که بسیاری از آنها اگر زود تشخیص داده شوند، قابل پیشگیری یا مدیریتاند. بیماریهایی مانند مشکلات قلبی‑عروقی، سرطانها، اختلالات خود ایمنی، بیماریهای متابولیک، مشکلات تیروئید و اختلالات روانی، هر کدام میتوانند سلامت جسمی و کیفیت زندگی زنان را تحت تاثیر قرار دهند.
مهمترین نکته این است که آگاهی، پیشگیری و اقدامات بهموقع پزشکی نقش کلیدی در کاهش خطر دارند. رعایت سبک زندگی سالم، چکاپهای منظم، تغذیه مناسب و مدیریت استرس و روان، کلید حفظ سلامت زنان هستند.
همچنین جامعه و سیستم پزشکی باید زیرساختهای لازم برای غربالگری هدفمند، آموزش سلامت و حمایت از زنان فراهم کند تا بار بیماری و مرگومیر ناشی از این بیماریها کاهش یابد. در این مقاله تلاش کردیم تا زنان را با مهمترین خطرات آشنا کنیم و آنها را ترغیب به مراقبت جدیتر از سلامتشان نماید.
سوالات متداول
کدام بیماریها بیشترین خطر را برای زنان دارند؟
بیماریهای قلبی‑عروقی، سرطانهای سینه، روده بزرگ و تخمدان، پوکی استخوان، اختلالات تیروئید، بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس و روماتوئید و همچنین بیماریهای روانی مانند افسردگی از مهمترین خطرات برای زنان هستند.
چگونه میتوان ریسک بیماری قلبی را در زنان کاهش داد؟
با داشتن تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، ترک سیگار، کنترل فشار خون و چربی خون، محدود کردن مصرف الکل و مراقبت منظم پزشکی.
آیا زنان جوان هم باید نگران این بیماریها باشند؟
بله. برخی بیماریها مانند اختلالات تیروئید، افسردگی، آرتریت روماتوئید یا برخی سرطانها میتوانند در سنین جوانی نیز رخ دهند؛ بنابراین رعایت سبک زندگی سالم و مراجعه به پزشک مهم است.
چطور میتوان سلامت روان را در کنار سلامت جسم تقویت کرد؟
یکی از بیماری های رایج زنان، سلامت روان است. با خواب کافی، مدیریت استرس، فعالیت بدنی منظم، معاشرت با دوستان و خانواده، و در صورت نیاز، بهرهمندی از مشاوره روانشناسی یا درمان تخصصی.
چه زمانی باید برای چکاپ و غربالگری اقدام کرد؟
بهترتیب معاینات قلبی‑عروقی سالانه، چکاپ تیروئید هر سال، غربالگری سرطان سینه و سرطان روده بر اساس توصیه پزشک (بعد از 40 سال یا زودتر اگر سابقه خانوادگی باشد)، معاینات استخوان بعد از 50 سال و هر زمان که علائم غیر معمول مشاهده شود.
