مکمل خطرناک برای قلب و کبد که باید بشناسید، چیست؟ بسیاری از افراد تصور میکنند مصرف مکملهای غذایی همیشه سالم و بیخطر است؛ اما حقیقت این است که برخی مکملها میتوانند اثرات مخربی بر سلامت قلب و کبد داشته باشند. طبق هشدار دکتر ایوان لوین (Evan Levine)، متخصص قلب در بیمارستان Mount Sinai نیویورک، برخی از مکملها و حتی کپسولهای ژلاتینی، میتوانند ریسک سکته قلبی، حمله قلبی، لختههای خونی و حتی نارسایی کبدی را افزایش دهند.
بر اساس دادههای CDC، هر سال بیش از ۸۰۰ هزار آمریکایی دچار سکته یا حمله قلبی میشوند و حدود ۶۰ هزار نفر نیز به دلیل نارسایی کبدی جان خود را از دست میدهند. بنابراین شناخت مکملهای خطرناک برای قلب و کبد اهمیت حیاتی دارد. در ادامه با پنج مکملی آشنا میشویم که میتوانند بیشترین تهدید را برای سلامت قلب و کبد شما ایجاد کنند.
زمان خواندن: ۴ دقیقه
4 مکمل خطرناک برای قلب و کبد
۱- نیاسین (ویتامین B3)
نیاسین یا همان ویتامین B3 بهطور طبیعی در غذاهایی مثل گوشت قرمز، ماهی، برنج قهوهای، مغزها، دانهها، حبوبات و موز یافت میشود. این ویتامین نقش مهمی در متابولیسم انرژی، سلامت پوست، گوارش و سیستم عصبی دارد. اما مصرف مکمل نیاسین در دوز بالا میتواند باعث التهاب عروق و آسیب به سلولهای خونی شود. یک مطالعه در مجله Nature Medicine (2024) نشان داد مصرف نیاسین میتواند خطر بیماریهای قلبی-عروقی را دو برابر کند.
همچنین مصرف بیش از ۲۰۰۰ تا ۶۰۰۰ میلیگرم در روز میتواند منجر به مسمومیت کبدی، هپاتیت و حتی نارسایی کبدی شود. علائم مصرف بیش از حد عبارتند از:
- خشکی پوست
- ریزش مو
- مشکلات استخوانی
- آسیب کبد
- خطر نقص مادرزادی در زنان باردار
۲- عصاره چای سبز
چای سبز به عنوان نوشیدنی سالم شناخته میشود اما عصاره غلیظ چای سبز در قالب مکمل میتواند سمی باشد. طبق تحقیقات، دوزهای بالای عصاره چای سبز (به ویژه EGCG) میتواند باعث آسیب سلولهای کبدی شود و حتی در برخی موارد به پیوند کبد منجر گردد.
سازمان EFSA هشدار داده است که دوزهای بالاتر از ۸۰۰ میلیگرم در روز از عصاره چای سبز میتواند برای افراد به ویژه کسانی که داروهای رقیقکننده خون یا داروهای قلبی مصرف میکنند، خطرناک باشد.
۳- اریتریتول و زایلیتول (شیرینکنندههای مصنوعی)
این دو شیرینکننده کم کالری در آدامس بدون قند، شکلاتهای رژیمی و محصولات کتو رایج هستند. اما تحقیقات پیرامون مکمل خطرناک برای قلب و کبد نشان داده است که این افزودنیها میتوانند باعث افزایش چسبندگی پلاکتها شوند و در نتیجه خطر لختههای خونی، سکته و حمله قلبی را افزایش دهند.
مطالعه کلینیک کلیولند (در سال ۲۰۲۳) نشان داد افراد با مصرف بالای اریتریتول دو برابر بیشتر در معرض مشکلات قلبی قرار دارند. مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۴ نشان داد مصرف زایلیتول میتواند طی سه سال خطر لخته خون و حمله قلبی را افزایش دهد.
۴- مکملهای ژلاتینی (Softgel)
بسیاری از مکملها در قالب کپسولهای ژلاتینی عرضه میشوند که پوسته آنها حاوی فتالاتها (Phthalates) است. فتالاتها مواد شیمیایی هستند که باعث انعطافپذیری پلاستیک میشوند. اما در بدن میتوانند باعث موارد زیر شوند:
- باعث التهاب و تنگی عروق شوند
- سطح کلسترول بد (LDL) و تریگلیسیرید را افزایش دهند
- منجر به آسیب سلولی و استرس اکسیداتیو شوند
- خطر انسداد عروق و سکته قلبی را افزایش دهند
مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان داد افرادی که بیشتر در معرض فتالات هستند، خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی در آنها بیشتر است.
نتیجهگیری
در این مقاله به 4 مکمل خطرناک برای قلب و کبد پرداختیم. اگرچه مکملهای غذایی در نگاه اول بیضرر و حتی مفید به نظر میرسند، اما برخی از آنها میتوانند بسیار خطرناک باشند. مصرف بیش از حد نیاسین، عصاره چای سبز، اریتریتول، زایلیتول و کپسولهای ژلاتینی میتواند سلامت قلب و کبد را تهدید کند. بهترین راه، دریافت ویتامینها و مواد مغذی از طریق رژیم غذایی طبیعی و مشورت با پزشک قبل از مصرف هرگونه مکمل است.
سوالات متداول
آیا نیاسین برای قلب مفید است یا مضر؟
در دوز پایین برای سوختوساز بدن مفید است اما مصرف مکمل نیاسین در دوز بالا میتواند باعث آسیب قلبی و کبدی شود.
آیا مصرف چای سبز بیخطر است؟
بله، نوشیدن چای سبز بیضرر است اما مصرف عصاره غلیظ چای سبز به صورت مکمل میتواند خطرناک باشد.
آیا شیرینکنندههای مصنوعی مثل زایلیتول و اریتریتول بیخطرند؟
مصرف کم آنها مشکلی ندارد، اما مصرف مداوم و زیاد میتواند خطر لخته خون و سکته قلبی را افزایش دهد.
چرا مکملهای ژلاتینی برای قلب مضرند؟
به دلیل وجود فتالاتها که باعث التهاب عروق، افزایش کلسترول بد و آسیب به قلب میشوند.
بهترین راه برای تامین ویتامینها چیست؟
بهترین روش دریافت مواد مغذی، داشتن رژیم غذایی متعادل و سالم و استفاده کمتر از مکملها مگر با تجویز پزشک است.
