سلامت و بهداشت یکی از مهمترین مسائل زندگی ماست اما با وجود پیشرفت علم و تحقیقات پزشکی، بسیاری از افسانههای سلامت هنوز در میان مردم رایج هستند. این باورهای نادرست نه تنها باعث تصمیمگیریهای اشتباه درباره سلامتی میشوند بلکه میتوانند سلامت جسم و ذهن را به خطر بیندازند. در این مقاله از دکتر پرس، ۲۰ افسانه درباره سلامت را با شواهد علمی بررسی میکنیم تا با اطلاعات درست بتوانید زندگی سالمتری داشته باشید.
زمان خواندن: ۸ دقیقه
۲۰ افسانه درباره سلامت
در ادامه به ۲۰ افسانه اشاره میکنیم:
۱- شنا بعد از غذا باعث گرفتگی عضلات میشود
بسیاری از مردم معتقدند که بعد از خوردن غذا نباید بلافاصله شنا کرد؛ در غیر این صورت دچار گرفتگی عضلات میشوند. این افسانه از اوایل قرن بیستم ریشه گرفته است. تصور بر این بود که خون مورد نیاز برای هضم غذا از ماهیچهها کم میشود و در نتیجه گرفتگی عضلات رخ میدهد.
اما تحقیقات نشان میدهد که خطر گرفتگی عضلات هنگام شنا بعد از غذا بسیار پایین است. تنها در شرایط بسیار شدید و فعالیت بدنی سنگین ممکن است کمی ناراحتی ایجاد شود اما برای شناهای معمولی این نگرانی وجود ندارد. بنابراین، میتوانید بدون نگرانی بعد از وعده غذایی شنا کنید.
۲- غذای ارگانیک بدون سم است
یکی دیگر از افسانههای رایج سلامت این است که محصولات ارگانیک هیچگونه سم یا مواد شیمیایی ندارند. در واقع، حتی با رعایت تمام استانداردهای کشاورزی ارگانیک، باد، باران و آب میتوانند آلودگیها را به محصولات منتقل کنند. علاوه بر این، برخی از کشاورزان از سموم طبیعی استفاده میکنند که گاهی از برخی سموم شیمیایی قویتر هستند. بنابراین، غذای ارگانیک به معنای مواد غذایی بدون سم نیست اما نسبت به محصولات معمولی، میزان سموم کمتر و طبیعیتر دارد.
۳- آرتریت فقط سالمندان را مبتلا میکند
آرتریت یا التهاب مفصل، یک نوع بیماری است که تصور میشود فقط سالمندان را درگیر میکند؛ اما تحقیقات نشان میدهد که حدود دو-سوم افراد مبتلا زیر ۶۵ سال هستند. بیش از ۱۰۰ نوع آرتریت وجود دارد که میتواند افراد مختلف را در هر سنی تحت تاثیر قرار میدهد.
به عنوان مثال، آرتریت نوجوانان که تقریبا سه نفر از هر ۱۰۰۰ کودک را درگیر میکند، یکی از شایعترین بیماریهای کودکان است. بنابراین، این باور قدیمی نادرست است و باید توجه داشت که هر فرد در هر سنی ممکن است به آرتریت مبتلا شود.
۴- سرما باعث سرماخوردگی میشود
باور رایج دیگر این است که سرما باعث سرماخوردگی میشود. در واقع، ویروسها عامل اصلی سرماخوردگی هستند و نه دمای هوا. در فصل زمستان، ما بیشتر وقت خود را در محیطهای بسته سپری میکنیم و احتمال تماس با افراد آلوده بیشتر میشود. البته قرار گرفتن طولانی مدت در دمای زیر صفر درجه سانتیگراد میتواند باعث سرمازدگی شود اما این با سرماخوردگی تفاوت دارد. رفتار ما و میزان تماس با افراد آلوده، نقش اصلی را در انتقال بیماری ایفا میکند.
۵- شکر باعث بیشفعالی در کودکان میشود
اغلب والدین بر این باورند که مصرف شکر باعث بیشفعالی در کودکان میشود. با این حال، تحقیقات علمی هیچ ارتباط مستقیم بین مصرف شکر و رفتار بیشفعالی نشان نداده است. با این حال، مصرف بیش از حد شکر میتواند باعث افزایش وزن و مشکلات سلامتی شود. نوشیدنیهای شیرین و خوراکیهای پرشکر باید به شکل متعادل مصرف شوند تا سلامت کودکان تضمین گردد.
۶- خوردن هویج باعث دید در تاریکی میشود
این افسانه از جنگ جهانی دوم سرچشمه میگیرد. دولت بریتانیا برای پنهان نگه داشتن اختراع رادار از نازیها، تبلیغ کرد که خوردن هویج باعث دید بهتر در شب میشود. در واقع، هویج برای سلامت چشم مفید است اما توانایی دید در تاریکی را افزایش نمیدهد. این یک نمونه از افسانهها درباره سلامت است که با اهداف تبلیغاتی شکل گرفته و هنوز بین مردم رواج دارد.
۷- مو و ناخن پس از مرگ رشد میکنند
بسیاری تصور میکنند که مو و ناخن پس از مرگ رشد میکنند. این باور نادرست است و در واقع یک توهم بصری ناشی از خشک شدن پوست و سر ایجاد میشود. مو و ناخن پس از مرگ رشد واقعی ندارند.
۸- قانون پنج ثانیه برای غذا
بسیاری فکر میکنند اگر غذا کمتر از پنج ثانیه روی زمین باشد، ایمن است. تحقیقات نشان میدهد باکتریها فورا میتوانند به غذا منتقل شوند. بنابراین هیچ دوره زمانی امنی برای جلوگیری از آلودگی وجود ندارد.
۹- تخم مرغ برای سلامتی مضر است
برخی باور دارند که تخم مرغ کلسترول خون را افزایش میدهد و برای سلامت انسان مضر است. تحقیقات نشان میدهد که مصرف تا ۱۲ تخم مرغ در هفته برای افراد سالم مشکلی ایجاد نمیکند و هیچ اثر منفی بر کلسترول، فشار خون یا قند خون ندارد.
۱۰- آدامس ۷ سال در معده باقی میماند
این یکی از معروفترین افسانههای سلامت دوران کودکی است. آدامس پس از بلع به سرعت از سیستم گوارشی خارج میشود. تنها در صورت بلع همراه با اجسام خارجی مانند سکه، ممکن است گیر کند.
۱۱- نشستن نزدیک تلویزیون به چشم آسیب میزند
نشستن نزدیک تلویزیون باعث آسیب دائمی به چشم نمیشود؛ هرچند ممکن است زمینه را برای خستگی چشم و ناراحتی موقت به وجود آورد. والدین میتوانند با رعایت فاصله مناسب و استراحتهای کوتاه، از خستگی چشم کودکان جلوگیری کنند.
۱۲- ۸۰ درصد گرمای بدن از سر خارج میشود
این باور نادرست است. گرمای بدن از تمام قسمتها از دست میرود و قسمت سر انسان، بیشتر به نظر میرسد؛ چون سایر بخشها با پارچه پوشیده شدهاند. استفاده از کلاه در هوای سرد مفید است اما جلوگیری از کل گرما نیست.
۱۳- چشمها ضربدری میشوند
ضربدری کردن چشمها برای مدتی باعث تغییر دائمی آنها نمیشود. ممکن است کمی خستگی یا اسپاسم (انقباض و گرفتگی ناگهانی) موقت ایجاد شود اما چشمها به حالت طبیعی بازمیگردند.
۱۴- مام ضد تعریق باعث سرطان سینه میشود
هیچ ارتباطی بین استفاده از مام ضد تعریق و سرطان سینه وجود ندارد. تعریق برای خنک کردن بدن است و نه دفع سموم. این افسانه سلامت به اشتباه گسترش یافته است.
۱۵- ایدز از طریق رابطه جنسی با میمون منتقل شده است
هیچ شواهد علمی این موضوع را تایید نمیکند. بیشتر نظریههای علمی، منشا ویروس ایدز را ناشی از تماس با گوشت میمون آلوده میدانند اما رابطه جنسی با میمون منجر به انتقال ویروس نشده است.
۱۶- واکسنها سیستم ایمنی را ضعیف میکنند
بر خلاف باور عمومی، واکسنها سیستم ایمنی بدن را تقویت میکنند و خطر ابتلا به عفونتها را کاهش میدهند. کودکان امروزی با دریافت واکسنهای بیشتر، سیستم ایمنی ضعیفتری ندارند.
۱۷- مخاط سبز نشانه عفونت شدید است
رنگ مخاط به تعداد سلولهای سیستم ایمنی بستگی دارد و لزوما نشاندهنده شدت بیماری نیست. حتی در سرماخوردگی ساده، ممکن است مخاط سبز مشاهده شود.
۱۸- شکلات محرک جنسی است
هیچ مدرک علمی اثبات نکرده که شکلات اثر فیزیولوژیک بر میل جنسی دارد. تنها اثر آن ممکن است روانی باشد و حس لذت یا تحریک موقت ایجاد کند.
۱۹- باید روزانه ۸ لیوان آب نوشید
این باور عمومی علمی نیست. نیاز واقعی بدن به آب بر اساس جنسیت و وزن متفاوت است: زنان به ۲.۷ لیتر و مردان به ۳.۷ لیتر آب در روز نیاز دارند.
۲۰- تق تق مفاصل باعث آرتریت میشود
صدای مفاصل ناشی از ترکیدن حبابهای مایع سینوویال است و هیچ ارتباطی با افزایش ریسک آرتریت ندارد.
جدول خلاصه ۲۰ افسانه درباره سلامت
در جدول زیر میتوانید خلاصه افسانهها و واقعیتها را مشاهده کنید:
| افسانه | واقعیت |
| شنا بعد از غذا خطرناک است | خطر گرفتگی عضلات بسیار پایین است |
| غذای ارگانیک بدون سم است | امکان آلودگی وجود دارد |
| آرتریت فقط برای سالمندان است | دو سوم مبتلایان زیر ۶۵ سال هستند |
| سرما باعث سرماخوردگی میشود | رفتار و محیط مهمتر است |
| شکر باعث بیشفعالی میشود | شواهد علمی وجود ندارد |
| هویج دید در تاریکی را افزایش میدهد | درست نیست |
| مو و ناخن بعد مرگ رشد میکنند | توهم بصری است |
| قانون پنج ثانیه افتادن مواد غذایی روی زمین | درست نیست؛ باکتریها سریع منتقل میشوند |
| تخممرغ مضر است | تا ۱۲ عدد در هفته مشکلی ندارد |
| آدامس ۷ سال در بدن میماند | سریع دفع میشود |
| نزدیک شدن به تلویزیون به چشم آسیب میزند | فقط باعث خستگی چشم میشود |
| ۸۰ درصد گرمای بدن از سر خارج میشود | نادرست است |
| ضربدری کردن چشمها | آسیب دائمی ندارد |
| مام باعث سرطان سینه میشود | ارتباط ندارد |
| منشا ایدز از میمون است | نادرست است |
| واکسنها سیستم ایمنی را ضعیف میکنند | نادرست است |
| مخاط سبز نشانه عفونت است | فقط تعداد سلولها مهم است |
| شکلات محرک جنسی است | اثر فیزیولوژیک بر میل جنسی ندارد |
| مصرف ۸ لیوان آب به صورت روزانه ضروری است | نیاز واقعی متفاوت است |
| تق مفاصل باعث آرتریت میشود | ارتباطی ندارد |
نتیجهگیری
با بررسی این ۲۰ افسانه سلامت مشخص شد که بسیاری از باورهای رایج علمی نیستند و گاهی خطرناک هم هستند. آگاهی از واقعیتها به ما کمک میکند تصمیمات هوشمندانه برای سلامت خود و خانواده بگیریم و از باورهای نادرست دوری کنیم.
سوالات متداول
آیا خوردن هویج، دید در تاریکی را بهبود میدهد؟
خیر، هویج برای سلامت چشم مفید است اما دید شبانه را تغییر نمیدهد.
آیا تق تق مفاصل باعث آرتریت میشود؟
خیر، تنها حبابهای مایع مفصلی ترکیده و هیچ آسیبی ایجاد نمیکند.
واکسنها سیستم ایمنی را ضعیف میکنند؟
خیر، واکسنها ایمنی بدن را تقویت میکنند و خطر بیماری را کاهش میدهند.
چند لیتر آب باید در روز نوشید؟
زنان حدود ۲.۷ لیتر و مردان حدود ۳.۷ لیتر در روز نیاز دارند؛ نه صرفا ۸ لیوان ثابت.
منبع: everydayhealth
