شب غذا نخورید! تحقیقات اخیر در آلمان نشان میدهد که خوردن شام دیرهنگام میتواند حساسیت بدن به انسولین را کاهش داده و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش دهد. حتی افرادی که سالم هستند، با خوردن غذا در ساعات پایانی شب ممکن است متابولیسم بدنشان تحت تاثیر قرار گیرد. کارشناسان تغذیه توصیه میکنند از خوردن شام سنگین در شب خودداری کنید تا علاوه بر پیشگیری از دیابت، کیفیت خواب و سلامت عمومی بدن حفظ شود.
زمان خواندن: 5 دقیقه
شب غذا نخورید!
شب غذا نخورید چون مصرف وعدههای غذایی سنگین و دیرهنگام میتواند روند متابولیسم بدن را مختل کند و حساسیت به انسولین را کاهش دهد که این امر خطر ابتلا به دیابت را بالا میبرد. بدن در شب توانایی کمتری برای پردازش قندها دارد و خوردن شام دیرهنگام میتواند منجر به نوسانات قند خون، افزایش چربی و مشکلات متابولیکی شود. به همین دلیل، رعایت زمان مناسب غذا خوردن، به ویژه پرهیز از خوردن غذاهای سنگین در شب، نقش مهمی در حفظ سلامت و پیشگیری از دیابت ایفا میکند.
افزایش ابتلا به دیابت با خوردن شام دیرهنگام
خوردن شام دیرهنگام به طور قابل توجهی میتواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد؛ زیرا باعث کاهش حساسیت بدن به انسولین میشود. زمانی که وعده غذایی نهایی در ساعات پایانی شب مصرف شود، بدن توانایی کمتری در پردازش و تنظیم قند خون دارد و این موضوع به مرور باعث اختلال در متابولیسم گلوکز و افزایش احتمال بروز دیابت نوع ۲ خواهد شد. این مسئله به ویژه برای افرادی که سبک زندگی نامنظم دارند یا عادت به خوردن غذا در زمانهای نامناسب دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ساعت زیستی بدن نقش مهمی در فرایند هضم و جذب مواد غذایی ایفا کرده و عملکرد اندامهایی مانند کبد و لوزالمعده را تنظیم میکند. با خوردن شام دیرهنگام، هماهنگی طبیعی این سیستم به هم میریزد و بدن نمیتواند به درستی انسولین را تولید و استفاده کند. در نتیجه، تنظیم مناسب زمان غذا خوردن همراه با انتخاب مواد غذایی سالم میتواند به کاهش ریسک دیابت کمک کند و سلامت متابولیکی بدن را بهبود بخشد.
ارتباط خوردن شام دیرهنگام و کاهش حساسیت به انسولین
یک مطالعه پیشرو که توسط موسسه تغذیه انسانی آلمان در پوتسدام-رهبروکه انجام شد و نتایج این تحقیق که در مجله eBioMedicine منتشر شده است، ۹۲ نفر دوقلو را مورد بررسی قرار داد تا اثر زمان صرف غذا بر توانایی بدن در تنظیم قند خون را بررسی کند. نتایج نشان داد افرادی که وعده غذایی آخر خود را دیرتر مصرف کردند، حساسیت کمتری به انسولین داشتند؛ یعنی بدن آنها در جذب و مدیریت گلوکز مشکل داشت. کاهش حساسیت به انسولین نشانهای از اختلال در متابولیسم و عاملی مهم برای بروز دیابت نوع ۲ است.
این پدیده به ساعت زیستی بدن (سیرکادین) مرتبط است؛ سیستمی که هورمونها و عملکرد اندامهایی مانند پانکراس و کبد را کنترل میکند که در متابولیسم گلوکز نقش حیاتی دارند. فعالیت متابولیکی بدن در طول روز بالا و در شب کاهش مییابد، بنابراین خوردن غذا در شب دیرهنگام منجر به مشکلات تنظیم قند خون میشود. درنتیجه بهتر است که شب غذا نخورید. برای کسب اطلاعات بیشتر، مقاله «ورزش و پیش دیابت: راهی برای جلوگیری از ابتلا به دیابت» را بخوانید.

تاثیر زمانبندی غذا خوردن بر پیشگیری و کنترل دیابت
حتی افراد بدون دیابت هم ممکن است در اثر خوردن شام دیر، فرایندهای متابولیکی طبیعی بدنشان مختل شود. متخصصانی مانند دستینی مودی توصیه میکنند که نگرانی زیاد بی مورد است اما تاکید دارند هماهنگی زمان غذا با ساعت زیستی و انتخاب مواد غذایی سالم، تاثیر زیادی در حفظ سلامت متابولیک دارد.
مصرف غذاهای سرشار از قند افزوده و غلات تصفیه شده، به خصوص در ساعات پایانی شب، باعث افزایش سریع قند خون و سپس افت ناگهانی آن میشود که منجر به خستگی و گرسنگی دوباره میگردد. مصرف منظم غذاهای پرفیبر، میوهها، سبزیجات و پروتئینهای کمچرب میتواند به ثبات قند خون و بهبود رژیم غذایی کمک کند.
نتیجهگیری
شب غذا نخورید! تحقیقات جدید نشان میدهد که خوردن شام دیرهنگام خطر ابتلا به دیابت را با کاهش حساسیت به انسولین افزایش میدهد. تنظیم زمان غذا خوردن مطابق با ریتم طبیعی بدن و رعایت رژیم غذایی سالم، راهکاری ساده و موثر برای کاهش این ریسک است. اگرچه گاهی مجبور به خوردن شام دیر هستیم اما داشتن عادتهای منظم و هماهنگ با ساعت زیستی میتواند به سلامت طولانیمدت کمک کند.
سوالات متداول
چرا خوردن شام دیرهنگام باعث افزایش خطر دیابت میشود؟
خوردن دیرهنگام غذا باعث اختلال در ساعت زیستی بدن و کاهش حساسیت به انسولین میشود که توانایی بدن در کنترل قند خون را کاهش میدهد.
آیا خوردن شام دیروقت فقط برای افراد دیابتی خطرناک است؟
خیر، حتی افراد سالم هم ممکن است با خوردن شام دیرهنگام دچار اختلال در متابولیسم گلوکز شوند.
چه غذاهایی را باید در شام دیرهنگام مصرف نکرد؟
غذاهای پر از قند افزوده و کربوهیدراتهای تصفیه شده را بهتر است شبها نخورید و به جای آن از سبزیجات، میوهها و پروتئینهای کم چرب استفاده کنید.
چگونه میتوان زمان غذا خوردن را تنظیم کرد تا خطر دیابت کاهش یابد؟
سعی کنید شام را حداقل ۲ تا ۳ ساعت قبل از خواب بخورید و زمانبندی وعدههای غذایی خود را با ساعات روشنایی روز هماهنگ کنید.
آیا یکبار خوردن شام دیرهنگام ضرر دارد؟
خوردن شام دیر به صورت گاهبهگاه مشکلساز نیست ولی عادت به آن میتواند سلامت متابولیک را تحت تاثیر قرار دهد. درنتیجه بهتر است که شب غذا نخورید.