سرطان پروستات در مردان یکی از رایجترین سرطانها در دنیاست؛ اما بسیاری از مردان بهدلیل ترس، شرم یا بیتوجهی نسبت به معاینههای دورهای، زمانی متوجه بیماری میشوند که به مراحل پیشرفته رسیده است. بر اساس توصیههای انجمن اورولوژی آمریکا، آگاهی، غربالگری بهموقع و بررسی عوامل خطر از مهمترین اقداماتی است که مردان میتوانند برای پیشگیری یا درمان زودهنگام انجام دهند. در ادامه، نکات کلیدی درباره این بیماری، روشهای نوین درمان و اهمیت پیگیری منظم آورده شده است.
زمان خواندن: 4 دقیقه
چرا مردان کمتر به پزشک مراجعه میکنند؟
به گزارش دکتر پرس و به نقل از دکتر جان گراهام، متخصص اورولوژی در موسسه Tallwood در آمریکا، بسیاری از زنان سالها به صورت منظم به پزشک مراجعه میکنند اما این عادت در میان مردان کمتر رایج است. این بیتوجهی میتواند به تاخیر در تشخیص بیماریهایی نظیر سرطان پروستات در مردان منجر شود.
دکتر گراهام تاکید میکند: «مردان معمولا مراجعه به پزشک را تا زمانی که علائم جدی ظاهر نشده به تعویق میاندازند. این موضوع به ویژه در مورد بیماریهای خاموشی مانند سرطان پروستات خطرناک است».
بیشتر بخوانید: آیا باید آزمایش ژنتیک سرطان پروستات انجام دهیم؟
غربالگری PSA از چه سنی باید شروع شود؟
بر اساس راهنمای انجمن اورولوژی آمریکا (AUA)، اغلب مردان باید از سن ۵۰ سالگی بهصورت دوسالانه آزمایش PSA (آنتیژن اختصاصی پروستات) انجام دهند. اما مردانی که در گروه پرخطر قرار دارند، باید این غربالگری را از سن ۴۰ یا حتی زودتر آغاز کنند.
عوامل خطر عبارتند از:
- نژاد آفریقایی یا سابقه خانوادگی نژاد سیاه
- سابقه خانوادگی سرطان پروستات
- سابقه خانوادگی سرطانهای مشابه مانند پستان، رحم و لوزالمعده
- جهشهای ژنتیکی موثر در افزایش ریسک سرطان (مانند BRCA1 و BRCA2)
دکتر گراهام توصیه میکند که مردان از سن ۴۰ سالگی به بعد، هر سال به پزشک مراجعه کنند و درباره وضعیت عمومی سلامت خود و سرطان پروستات در مردان صحبت کنند.
سرطان پروستات در مردان
طبق آمار، از هر ۸ مرد، یک نفر در طول زندگی خود به سرطان پروستات مبتلا میشود. با این حال، مشکل اصلی این است که این نوع سرطان علائم واضح و مشخصی ندارد. در بیشتر موارد، زمانی که مردان با علائمی مانند تکرر ادرار یا مشکل در دفع مراجعه میکنند، مشکل معمولا به دلایلی غیرسرطانی مانند بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) برمیگردد. بنابراین غربالگری منظم و پیشگیرانه حتی در صورت عدم وجود علائم، حیاتی است.
فناوریهای جدید در درمان سرطان پروستات
خبر خوب این است که پیشرفتهای اخیر در فناوری پزشکی، درمان سرطان پروستات را آسانتر و کمتهاجمیتر کردهاند. یکی از روشهای نوین، درمان با امواج متمرکز با شدت بالا یا HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) است.
این روش مزایای زیادی دارد که عبارتند از:
- بدون نیاز به جراحی باز
- خروج از بیمارستان در همان روز
- حداقل آسیب به بافتهای سالم اطراف
- دوره نقاهت بسیار کوتاهتر
به گفته دکتر گراهام، این روش برای بسیاری از بیماران مناسب است و به بهبود کیفیت زندگی آنها کمک میکند.
بیشتر بخوانید: آیا ایمپلنت آلت تناسلی به درمان نعوظ کمک میکند؟
نتیجهگیری
سرطان پروستات در مردان یک بیماری خاموش اما قابل پیشگیری و درمانپذیر است، به شرطی که با آگاهی، جدیت و پیگیری همراه باشد. مراجعه سالانه به پزشک، انجام آزمایش PSA و در نظر گرفتن سابقه خانوادگی میتواند شانس تشخیص زودهنگام را افزایش دهد. با ورود فناوریهایی مانند HIFU، حتی درمان نیز آسانتر و کمعارضهتر شده است. مهمترین توصیه این است: با بدن خود آشتی کنید و پیشگیری را جدی بگیرید.
سوالات متداول
PSA چیست و چرا مهم است؟
PSA یا آنتیژن اختصاصی پروستات، پروتئینی است که توسط سلولهای پروستات تولید میشود. سطح بالای آن در خون میتواند نشانهای از سرطان یا اختلالات دیگر پروستات باشد.
آیا سرطان پروستات همیشه علائم دارد؟
خیر. اغلب موارد بدون علائم هستند و تنها از طریق غربالگری قابل شناساییاند.
HIFU برای چه افرادی مناسب است؟
افرادی که سرطان پروستات در مراحل اولیه دارند و تمایل به روشهای کمتهاجمی دارند، گزینه خوبی برای درمان با HIFU هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
حتی در صورت نداشتن علائم، مردان باید از ۴۰ سالگی با پزشک درباره غربالگری مشورت کنند؛ بهویژه اگر سابقه خانوادگی دارند.
آیا درمان سرطان پروستات باعث ناباروری یا اختلال جنسی میشود؟
بسته به نوع درمان، ممکن است عوارضی ایجاد شود. روشهای جدید مانند HIFU کمترین عوارض را دارند. پزشک درباره گزینههای درمانی با شما مشورت میکند.
