نقاطی که هرگز فکر نمیکنید در خطر سرطان پوست باشند! بیشتر ما میدانیم که باید خالها را از نظر هرگونه تغییر زیر نظر داشته باشیم و هنگام قرار گرفتن در معرض آفتاب، مراقب پوستمان باشیم؛ چون احتمال سرطان پوست وجود دارد. اما چیزی که بسیاری از ما نمیدانیم این است که این نوع سرطان میتواند بخشهایی از بدن را درگیر کند که اصلا در معرض نور UV نیستند.
ملانوما و خالهای سرطانی میتوانند در هر نقطه از بدن ایجاد شوند. پیدا کردن این ملانوما های پنهان بسیار ضروریتر است، چون ممکن است مدت طولانیتری بدون تشخیص باقی بمانند و خطر کلی برای سلامتی را افزایش دهند.
برای کشف قسمتهای غیرمنتظره بدن که ممکن است در آنها دچار سرطان پوست شوید، ادامه مقاله را مطالعه کنید.
زمان خواندن: 8 دقیقه
سرطان پوست چیست؟
سرطان پوست نوعی بیماری است که در آن سلولهای پوستی به شکل غیرطبیعی رشد کرده و تکثیر میشوند. این سلولها ممکن است در بخشهای مختلف پوست ظاهر و گاهی باعث ایجاد تومور یا زخمهای غیرعادی شوند. عوامل متعددی مانند قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید، تابش اشعه فرابنفش (UV)، ژنتیک و ضعف سیستم ایمنی میتوانند ریسک ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند.
شایعترین انواع سرطان پوست شامل ملانوما، کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی هستند که هر کدام ویژگیها و میزان خطر متفاوتی دارند.
تشخیص زودهنگام سرطان پوست اهمیت زیادی دارد، زیرا در مراحل اولیه قابل درمان است و خطر گسترش به سایر بخشهای بدن کاهش مییابد. روشهای پیشگیری شامل استفاده از کرم ضدآفتاب، پوشیدن لباس محافظ، خودآزمایی منظم پوست و مراجعه به متخصص پوست در صورت مشاهده هرگونه تغییر غیرطبیعی است.
آگاهی از علائم هشداردهنده مانند تغییر شکل، رنگ یا اندازه خالها و زخمهایی که بهبود نمییابند، میتواند جان فرد را نجات دهد و درمان را سادهتر کند.
اعضاء پنهان در خطر سرطان پوست
خطر سرطان پوست کجاست؟ بیشتر ملانوماها با چشم غیرمسلح قابل مشاهده هستند و در قسمتهایی قرار دارند که در معرض نور آفتاب و اشعه UV قرار میگیرند. اما چون مردم نسبت به مراقبت از این نواحی آگاه هستند، برخی از بدترین موارد ملانوما در نواحی رخ میدهد که لزوما نور زیادی دریافت نکردهاند.
اولین قدم برای محافظت از خود در برابر خطر سرطان پوست، انجام معاینه شخصی است. اما برخی نقاط بدن وجود دارد که شاید اصلا به فکر بررسی آنها نیفتید.
ما میدانیم که باید مراقب نواحی واضح باشیم و هرگونه تغییر در خالها را زیر نظر بگیریم. اما سرطان پوست میتواند در بخشهایی از بدن ایجاد شود که بسیار کم یا حتی هیچ نوری دریافت نمیکنند.
علاوه بر آسیب به DNA سلولهای پوستی توسط خورشید، باور بر این است که عوامل ژنتیکی خاص و ضعف سیستم ایمنی میتوانند به بروز ملانوماها کمک کنند.
نقاطی که هرگز فکر نمیکنید در خطر سرطان پوست باشند
در ادامه برخی از نقاطی را میبینید که شاید انتظار نداشته باشید نیاز به بررسی دارند.
1- گوش داخلی
سرطان پوستی که ابتدا روی لاله گوش ایجاد میشود، ممکن است به صورت ناحیهای پوسته پوسته با یک توده سفیدِ آهسته رشد ظاهر شود که میتواند بدون درد باشد. با این حال، اگر درمان نشود، سرطان سلول سنگفرشی یا بازال در لاله گوش میتواند به داخل مجرای گوش و استخوانهای کوچک آن گسترش یابد. به دلیل شکل پنهان گوش داخلی، این مشکل میتواند برای مدت طولانی تشخیص داده نشود.
2- زیر ناخنها
سرطانی که زیر ناخن ایجاد میشود، ملانوما سابا انگوال نام دارد. این سرطان میتواند زیر ناخنهای دست یا پا رخ دهد. خطوط عمودی قهوهای-سیاه زیر ناخن از علائم هشداردهنده است. شست پا و شست دست بیشترین احتمال بروز را دارند اما این نوع سرطان در کل جزو موارد نادر محسوب میشود. با این حال، در بیماران سیاهپوست، آسیایی و لاتین تبار، این نوع رایجترین ملانوما است.
3- ناحیه تناسلی
شاید فکر کنید نواحی حساس بدن نمیتوانند دچار سرطان پوست شوند اما متاسفانه چنین نیست. زنان میتوانند ضایعاتی روی پوستی که لُبهای فرج را میپوشاند پیدا کنند، همچنین داخل دهانه رحم یا واژن نیز ممکن است درگیر شود.
در مردان، سرطان پوست میتواند به شکل ضایعات مشکوک روی پوستی ایجاد شود که آلت را میپوشاند؛ به همین دلیل لازم است این نواحی نیز بررسی شوند.
4- چشمها و پلک
ملانوم ملتحمه میتواند به صورت یک نقطه قرمز یا تیره روی سفیدی چشم ظاهر شود. یک لکه تیره روی عنبیه و اطراف مردمک نیز میتواند نشانه ملانوم یووئال یا داخلچشمی باشد. سرطانی که از پلک شروع میشود، به شکل یک توده کوچک و سفت است و به سرعت رشد کرده و گسترش مییابد. این نوع از سرطان پوست یکی از تهاجمیترین انواع آن محسوب میشود. در نتیجه خطر سرطان پوست در این ناحیه زیاد است.
5- زبان
زبان یکی دیگر از مناطقی است که سرطان پوست میتواند در آن تشکیل شود. سیگار کشیدن، مصرف زیاد الکل، یا انجام هر دو، خطر ابتلا را افزایش میدهد. یک توده یا زخم، گزگز، از دست دادن حس، یا لکههای سفید و تخت و سفت که قابل تراشیدن نیستند، میتوانند نشانه سرطان در این ناحیه باشند.
6- کف پا
کف پا یکی از دیگر نقاطی است که باید زیر نظر داشته باشید؛ چون سرطان پوست میتواند در این قسمت نیز تشکیل شود. سطح روی پا، کنارهها، کف و همچنین بین انگشتان پا را از نظر هرگونه تغییر بررسی کنید.
7- دستها
در افراد دارای پوست تیره، ملانوما در مناطقی که نور زیادی دریافت نمیکنند بیشتر دیده میشود. سرطان پوست روی کف دستها جدیتر از انواع دیگر است؛ زیرا دیرتر تشخیص داده میشود. به نظر میرسد طی سالهای اخیر، خطر سرطان پوست از طریق دستها افزایش پیدا کرده است.
8- پوست سر
سرطان پوست روی پوست سر در افرادی که طاسی یا موهای کمپشت دارند بیشتر دیده میشود اما ممکن است زیر موهای ضخیم هم مخفی گردد. فقط ۱۳ درصد از سرطانهای پوست در این ناحیه دیده میشود اما دانستن خطر آن ضروری است.
اگر زخمی روی سر پیدا کردید، با پزشک خود مشورت کنید. یک توده صاف و مومیشکل که خونریزی میکند یا پوسته میبندد، میتواند نشانه سرطان سلول بازال یا سنگفرشی روی پوست سر باشد.
9- لبها
مردان بیشتر از زنان به سرطان پوست لب مبتلا میشوند و تصور میشود این موضوع به سیگار کشیدن و مصرف الکل مربوط باشد. وقتی سرطان روی لب ایجاد میشود، از نوع غیر ملانوما است، یعنی سرطان سلول بازال یا سنگفرشی. ابتلا به HPV نیز از عوامل خطر به شمار میرود.
لب فوقانی کمتر در معرض آفتاب است؛ شاید به همین دلیل لب تحتانی ۱۲ برابر بیشتر در معرض خطر سرطان پوست قرار دارد.
10- زیر تتوها
آیا تصور میکردید که خطر سرطان پوست میتواند زیر تتوهای شما پنهان شود. تتوهای رنگی میتوانند خالها و لکههای مادرزادی را پنهان کنند و تشخیص تغییرات پوستی را سختتر سازند. به همین دلیل باید توجه بیشتری به این نواحی داشت، چون جوهر میتواند علائم اولیه را بپوشاند.
نکات مهم در زمینه پیشگیری از سرطان پوست
- اگر سابقه خانوادگی سرطان پوست دارید، همیشه احتیاطات بیشتری انجام دهید. داشتن مو، پوست و چشمان روشن، خطر شما را افزایش میدهد.
- داشتن تعداد زیادی ککومک یا خالهای با شکل غیرعادی، گذراندن زمان زیاد در بیرون خانه، و مصرف برخی داروها که حساسیت به نور را افزایش میدهند یا سیستم ایمنی را تضعیف میکنند، میتوانند خطر ابتلا را بالا ببرند.
- هرچه مشکل را زودتر پیدا کنید، نتیجه بهتری خواهید داشت؛ اگر دچار سرطان پوست باشید.
- هر سه ماه یک بار خودتان را بررسی و از آینه قدی استفاده کنید. از نزدیکترین افراد خانواده هم بخواهید مراقب تغییرات باشند.
- اگر شما یا کسی از نزدیکانتان متوجه چیز غیر معمولی شدید، برای تعیین وقت با یک متخصص پوست تردید نکنید.
نتیجهگیری
خطر سرطان پوست میتواند در بخشهایی از بدن ایجاد شود که در معرض نور خورشید قرار ندارند و بسیاری از افراد به آنها توجه نمیکنند. مناطقی مانند زیر ناخنها، گوش داخلی، پلکها، زبان، ناحیه تناسلی و حتی زیر تتوها از جمله این نقاط هستند. آگاهی از این مکانها و بررسی منظم آنها میتواند به تشخیص زودهنگام سرطان کمک کرده و خطر گسترش بیماری را کاهش دهد.
رعایت نکات پیشگیرانه، مراجعه به متخصص پوست در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی و انجام معاینات دورهای، کلید سلامت طولانیمدت پوست شما است.
سوالات متداول
آیا سرطان پوست فقط در قسمتهای در معرض آفتاب ایجاد میشود؟
خیر، سرطان پوست میتواند در نقاطی از بدن که نور خورشید به آنها نمیرسد، مانند زیر ناخنها یا پلکها نیز رخ دهد.
چگونه میتوانم این نقاط غیرمعمول را بررسی کنم؟
با استفاده از آینه و کمک اعضای خانواده یا دوستان میتوان مناطق سختدیدنی مثل پشت گوشها، کف پا و داخل گوش را بررسی کرد.
آیا زیر تتوها نیز در خطر هستند؟
بله، تتو میتواند تغییرات پوستی و خالها را مخفی کند، بنابراین بررسی منظم این نواحی اهمیت دارد.
چه علائمی در این نقاط غیرمنتظره هشداردهنده است؟
تغییر رنگ، رشد غیرطبیعی، خونریزی، زخم یا لکههایی که بهبود نمییابند، از علائم مهم هستند.
چه اقداماتی میتوان برای پیشگیری از سرطان پوست انجام داد؟
استفاده از کرم ضد آفتاب، پوشش مناسب، خودآزمایی دورهای پوست و مراجعه منظم به متخصص پوست از جمله اقدامات موثر پیشگیرانه است.
